Acil biyokimya laboratuvarında otoanalizörde çalışılan testlerin ölçüm belirsizliği ve referans değişim değerlerinin hesaplanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER KÜTÜKCÜ
Danışman: Fatih ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Tıbbi laboratuvarlarda ölçümün kendi doğası gereği aynı örneğe ait ardışık ölçümlerde farklı sonuçların çıkması muhtemeldir. Bu yüzden ölçüm sonucu hakkında daha net bilgi vermesi adına ölçüm belirsizliği ifadesi getirilmiş ve uluslararası kuruluşlar tarafından çeşitli yöntemler kullanılarak hesaplanması konusunda önerilerde bulunulmuştur. ISO (International Organization for Standardization) ölçüm sonucunun yanında belirsizlik değerinin verilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Ölçüm belirsizliğinin yanında, kişiye özgü homeostatik dalgalanmalara bağlı biyolojik varyasyonlar da tanı koyma ve tedavinin takibinde gözardı edilmemelidir. Bu amaçla bireye ait analiz sonuçlarında, laboratuvar ölçüm süreçlerinden gelen belirsizlikler yanında biyolojik varyasyonu da kapsayan referans değişim değeri verilmesi gerekmektedir. Biz de çalışmamızda tüm rutin biyokimyasal parametrelerimizin ölçüm belirsizliğini ve bireyin ardışık sonuçlarındaki değişimin anlamlılığını test eden referans değişim değerlerini hesaplayarak, test sonuçlarımızın doğruluğu ve güvenilirliğini geliştirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ölçüm belirsizliği hesabında ci4100 ve ci8200 Architect otoanalizör ve 23 çeşit rutin biyokimya testinin orijinal kitleri kullanıldı. Referans değişim değeri hesabında ise, klasik Fraser ve logaritmik dönüşüm formülü kullanıldı. Elde ettiğimiz ölçüm belirsizlik sonuçlarımız uluslararası (CLIA'88 ve Westgard) kabul görmüş total izin verilebilir hata limitleriyle karşılaştırıldı. Bulgular: Elde ettiğimiz ölçüm belirsizliği sonuçlarımız, Uluslararası limitlerle karşılaştırıldığında her iki cihaza ait tüm biyokimyasal testlerin ölçüm belirsizliği sonuçlarının CLIA'88 limitlerini karşıladığı, ancak albümin, kalsiyum, klor, magnezyum, sodyum ve total protein sonuçlarının Westgard limitlerine göre başarısız olunduğu saptandı. Testlerin Klasik Fraser yaklaşımı ile hesaplanan referans değişim değerleri incelendiğinde, bazılarının (CRP, CK, direkt bilirubin, total bilirubin ve troponin) biyolojik varyasyonlarının yüksekliği nedeni ile geniş aralık gösterdiği saptandı. Öyle ki, CRP'nin referans değişim değerlerinin azalış yönündeki limiti, uygulanması mümkün olmayacak şekilde %100'ü aştığı saptandı.Özellikle CRP için logaritmik dönüşüm formülünün daha kullanılabilir olduğu saptandı. Sonuç: Her laboratuvar ölçümünü gerçekleştirdiği tüm testlerin belirsizlik değerlerini belirlemeli ve uluslararası limitlere yaklaştırmalıdır. Saptanan bu belirsizlik değerleri hasta sonuçlarıyla birlikte rapor edilmelidir. Bu rapora, hasta tanı ve tedavi takibi için yapılan test tekrarlarındaki değişimlerin anlamlılığının test edilebilmesi için referans değişim değeri de eklenmelidir. Ayrıca CRP gibi biyolojik varyasyonu yüksek olan testlerin referans değişim değerlerinin saptanmasında logaritmik dönüşüm formülü kullanılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Ölçüm belirsizliği, referans değişim değeri, Biyolojik varyasyon, Logaritmik dönüşüm