Yatarak tedavi gören alkol kullanım bozukluğu olan erkek hastalarda DEHB'nin sosyal anksiyete bozukluğu ile ilişkisi ve bu ilişki üzerine etkili olabilecek faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELVAN ÇİÇİKCİ
Danışman: Gökhan UMUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Alkol kullanım bozukluğu (AKB) olanlarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve sosyal anksiyete bozukluğu (SAB) normal populasyona göre daha sık görülmektedir. Ayrıca DEHB ile SAB arasında da yüksek komorbidite bildirilmektedir. Bu çalışmanın amacı detoksifikasyonunu tamamlamış AKB olan erkek hastalarda DEHB ile sosyal anksiyete belirtileri arasındaki ilişkiyi saptamak ve bu ilişki üzerinde benlik saygısı, zarardan kaçınma (ZK) mizaç boyutu ve savunma biçimlerinin etkisini belirlemektir. Yöntem: Çalışmaya AMATEM'de yatarak tedavi gören, AKB tanısı alan 151 erkek hasta alındı. Hastalar için sosyodemografik veri formu, Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS) Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği (LSKÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Mizaç ve Karakter Envanteri (MKE) Zarardan Kaçınma (ZK) Alt Boyutu, Savunma Biçimleri Testi (SBT-40) uygulandı. Bulgular: AMATEM'de AKB tanısıyla yatarak tedavi gören 151 kişinin katıldığı çalışmamızda olası DEHB oranı %25,2 olarak saptandı. Sosyodemografik özellikler açısından, olası DEHB ile DEHB olmayan grup arasında anlamlı bir fark saptanmadı. DEHB belirti şiddeti ile sosyal anksiyete belirti şiddeti arasında pozitif yönlü bir ilişki saptandı. Korelasyon analizinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu hiperaktivite-dürtüsellik alt tipi (DEHB-HD) ile ZK mizaç boyutu olan yabancılardan çekinme haricinde, tüm DEHB alt tip puanlarıyla benlik saygısı ve ZK alt boyut puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulundu. Tüm DEHB alt tip puanları ile immatür savunma biçimi puanları arasında pozitif, matür savunma biçimi puanları arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edildi. MANCOVA analizinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu dikkat eksikliği alt tipi (DEHB-DE) puanları ile ZK ve immatür savunma biçimi puanları arasında, DEHB-HD puanları ile matür ve immatür savunma biçimi puanları arasında anlamlı bir ilişki saptandı. Regresyon analizinde AKB hastalarında yüksek ZK puanları, yüksek immatür ve düşük matür savunma puanları DEHB belirti şiddetinin yordayıcıları olarak bulundu. Olası DEHB'nin yordayıcıları ise lojistik regresyon analizinde ZK ve immatür savunma puanları olarak tespit edildi. Sonuç: Bu çalışmada AKB olanlar arasında olası DEHB varlığında sosyal anksiyete belirti şiddetinin arttığını bulduk. DEHB belirti şiddeti ile düşük benlik saygısı, düşük matur savunma biçimleri, yüksek ZK ve yüksek immatür savunma biçimleri arasında ilişki saptadık, ancak bu faktörlerden sadece ZK ve savunma biçimlerinin olası DEHB ile ilişkili olduğunu tespit ettik. AKB hastalarında DEHB komorbiditesinin bulunması klinisyenleri ileride gelişmesi muhtemel SAB açısından uyarmalıdır. Bulgularımız konuyla ilgili mevcut verileri desteklemektedir. Ancak DEHB ve SAB arasındaki nedensel ilişkiyi tam açıklamak için metodolojik açıdan daha güçlü çalışmalara ihtiyaç vardır.