Kolorektal kanserli hastalarda ilk tanı anında, koagulasyon parametreleri ve karaciğer metastazları arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİH YILDIRIM
Danışman: Cebrail AKYÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Uzak organ metastaz oluşumu, kanser hücrelerinin kan veya lenfatik yolla taşınması sonrası oluşmaktadır. Tümör hücrelerinin metastatik progresyonu 'metastaz kaskadı' olarak adlandırılan bir süreçle meydana gelmektedir. Bu adımlar; lokal invazyon, intravazasyon (kan dolaşımına geçiş), kanser hücrelerinin dolaşımda canlı kalması, ekstravazasyon (spesifik organa ilerlemesi) ve kolonizasyon (yerleştiği organda büyümesi) şeklinde tanımlanmaktadır. Endotelyal bariyeri geçmek ve immün cevaptan kaçarak farklı bölgelere göç, yaygın olarak metastatik progresyon sırasında, tümör yayılımı için en önemli adımlar olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada karaciğer metastazı olan kolorektal kanserli hastalarda, metastazı olmayanlara göre international normalized ratio (INR), aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTT), protrombin zamanı (PT) test değerlerindeki bozulma ve hemogram parametrelerindeki farklılıkların istatiksel anlamlılığının tespit edilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ocak 2015 - Haziran 2022 yılları arasında hastanemiz genel cerrahi kliniğine başvuran ve kolorektal kanser tanısı alan hastaların verileri retrospektif olarak incelendi. Demografik veriler (yaş, cinsiyet), tümör yerleşim yeri, histopatolojik tanı, tek veya multipl metastaz durumu, metastaz lokasyonu, patolojik evre, koagülasyon parametreleri (PT, aPTT, INR), hemogram (lökosit, nötrofil, monosit, hematokrit, platalet) değerleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 1073 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastalara yapılan peroperatif görüntüleme yöntemleri incelendiğinde ve hastaların peroperatif bulgularına bakıldığında 802 hastada (%74,7) metastaz izlenmedi. 205 hastada (%19,1) karaciğer metastazı olduğu saptandı. Karaciğer metastazı olan hastaların 184'ünde karaciğer dışında başka metastazı yoktu. 62 hastanın (%5,7) ise karaciğer metastazı olmadan, en çok intraabdominal metastaz, en az intrakranial metastaz olmak üzere diğer organ veya sistemlerde metastazı olduğu saptandı. Karaciğer metastazı olan hastaların 72'sinde (%35,1) tek, 133'ünde (%64,9) multiple karaciğer metastazı olduğu izlendi. Karaciğer metastazı olan ve olmayan grupta APTT değeri anlamlı (p>0.05) farklılık göstermedi. Metastaz olan grupta PT değeri metastaz olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. Metastaz olan grupta INR değeri metastaz olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. Nötrofil ve platelet değerlerine bakıldığında karaciğer metastazı olanlarda, olmayanlardan anlamlı (p<0.05) olarak yüksek bulundu. Hemotokrit değeri ise karaciğer metastazı olanlarda olmayanlaradan anlamlı (p<0.05) olarak düşük bulundu. Hematokrit değerleri karaciğer de tek metastazı olan hastalarda, karaciğerde multiple metastazı olan hastalardan anlamlı (p<0.05) düşük izlendi. Lökosit değeri karaciğerde tek metastazı olanlarda, karaciğerde multiple metastaz olanlardan anlamlı (p<0,05) düşük saptandı. Monosit değeri karaciğerde tek metastazı olanlarda, karaciğerde multiple metastaz olanlardan anlamlı (p<0,05) yüksek saptandı. Sonuç: KRK hastalarda karaciğer metastazı, metastaza bağlı koagülasyon kaskadının aktifleşmesi, koagülasyon faktörlerinin tüketilmesi sonucu PT ve INR değerinin uzamasına neden olabilir. Ayrıca metastaza bağlı sağlam karaciğer volümündeki azalmanın da buna etkisinin araştırılması bu hipoteze ışık tutabilir. Anahtar Kelimeler: Kolorektal kanserler, aPTT, PT, INR, metastaz