Alt gastrointestinal sistem kanamalarının prognozunun belirlenmesinde charlson komorbidite indeksi, cure hemostaz skoru ve amerikan anestezi derneği skoru sınıflamalarının kıyaslanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERBİL ÇÜMEN
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gastrointestinal sistem kanamaları dünyada hastane sık başvuru sebepleri arasında yer alan ciddi bir mortalite ve morbidite nedeni olan sağlık sorunudur. Alt gastrointestinal sistem kanamaları tüm GİS kanamalarının yaklaşık %20'sini oluşturmaktadır. Alt GİS kanamaların tedavi ve prognozu için onaylanmış bir skor sistemi henüz yoktur. Çalışmamızın amacı ASA skoru, CURE hemostaz skoru ve Charlson Komorbidite İndekslerini kıyaslayarak hastaneye başvuran alt GİS kanamalı hastaların ayaktan taburculuk, servis ve yoğun bakım yatışlarını öngörmek aynı zamanda mortalite, yeniden kanama, cerrahiye gidişleri açısından öngörücü güçlü yanlarını tespiti amacıyla tasarlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza etik kurul onayı sonrası 1 Kasım 2022 ile 1 Eylül 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'ne alt GİS kanama semptomları ile başvurup kolonoskopisi yapılan 200 hastanın demografik, görüntüleme ve laboratuvar verileri ile varsa hastane yatış durumları kaydedildi. Bilgilendirilmiş gönüllü onam formunu dolduran hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışmada ASA skoru, CURE hemostaz skoru ve Charlson Komorbidite indeksi tarafımızca hesaplamaları yapıldı. Ayaktan, sadece serviste yatan ve yoğun bakımda yatan hastalar ile cerrahiye giden, hastane yatışında tekrar kanama geçiren, embolizasyon yapılan ve hastanede ve ilk ay mortaliteleri şeklinde ayrılıp gruplandırıldı. Verilerin istatiksel analizleri için IBM SPSS Statistics 26 (IBM SPSS) bilgisayar paket programı kullanıldı. Bulgular: Alt GİS kanama ile başvuran 200 hastanın 59'u (%29,5) ayaktan tedavi olmuşken, 141'i (%71,5) yatarak tedavi almıştır. Hastaların 35'inin (%17,5) yatışında yeniden kanaması olmuş, 13'ü (%6,5) cerrahiye gitmiş, 2'sine (%1) arter embolizasyon yapılmış, 7'si (%3,5) hastanede ve 1 aylık ölüm toplamı olarak hesaplanmıştır. Hastane yatışını öngörmede ASA, CURE ve CCI için ≥3 en iyi eşik değeri saptanmış olup (p<0,001) AUC ve PPV'leri sırasıyla 0,684 %84,5, 0,713 %84,7, 0,663 %79,4; yatan hastalarda yoğun bakımda yatışı öngörmede ASA, CURE ve CCI için en iyi eşik değer ≥3 hesaplanmış olup sırasıyla 0,63 %90,5, 0,652 %84,1, 0,614 %93,9 AUC ve NPV saptanmıştır. Komplikasyon grubunda ise sadece CURE skoru için en iyi eşik değer bulunmuş olup ≥4 olduğu görülmüştür (p<0,015). AUC 0,621 NPV ise % 82,2 bulunmuştur. Sonuç: ASA, CURE ve CCI tüm skorlarda başvuran hastalarda yatışı öngörmede ve yatan hastalarda yoğun bakıma yatmayacağını öngörmede anlamlı saptanmıştır. Komplikasyon grubunda ise literatürde ve klinik pratikte pek tercih edilmeyen CURE hemostaz skorlamasının tek başına diğer skorlara üstünlük sağladığı ve hasta başvurusu sonrası komplikasyon gelişmeyeceğini öngörmede %82,2 NPV göstermesi çalışmamız ve literatüre katkı açısından anlamlıdır. Çalışmamızın daha büyük hasta grupları ve çok merkezli çalışmalarla desteklenmesi ve geliştirilmesi adına çalışmamızın literatüre katkı sağlayacağı söylenebilir.