Romatoid artritli hastalarda C-reaktif protein/albümin oranı ve albümin/fibrinojen oranının hastalık aktivite indeksleri DAS28 ve SDAI ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE ATIŞ
Danışman: Mustafa KAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Romatoid artritte (RA), hedefe yönelik tedavi stratejileri ile remisyon ve düşük hastalık aktivitesini devam ettirerek ilerleyici hasarının önüne geçilebilir. Hastalığın uygun şekilde takibinde hastalık aktivitesinin belirlenmesi önemlidir. Çalışmamızın amacı, çeşitli hastalıklar ve inflamasyon derecesi ile ilişkili CRP/albümin oranı (CAR) ve albümin/fibrinojen oranının (AFR) RA seyrindeki klinik önemini, RA takibinde kullanılan diğer inflamasyon parametreleri, 28 eklemde hastalık aktivitesini değerlendiren DAS28 skoru, Basitleştirilmiş Hastalık Aktivite Skoru (SDAI) gibi hastalık aktivite indeksleri ile ilişkisini belirlemektir. Ayrıca hastalık aktivitesi için eşik değeri bulmak amaçlanmıştır. Literatür tarandığında, şimdiye dek CAR ve AFR'nin SDAI ile ilişkisini ortaya koyan ilk çalışma olması yönünden, bu çalışma önem taşımaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Tek merkezli ve kesitsel nitelikteki bu çalışma, S.B.Ü. Sultan 2. Abdülhamid Han Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi romatoloji ve iç hastalıkları polikliniklerine başvuran 18 yaş ve üzerindeki, 2010 ACR/EULAR kriterlerine göre RA tanısı konulan 150 hasta ve 156 sağlıklı kontrol grubu ile yapıldı. Hastaların poliklinik ziyareti sırasında yaş, cinsiyet, hastalık süresi, sigara kullanımı, ek komorbid hastalıklar, semptom ve medikal tedavi bilgileri kaydedildi. Hastaların hemogram, CRP, ESH, albümin (Alb), fibrinojen (fgn), ferritin, RF, anti-CCP değerleri ve radyografik görüntülemeleri incelendi. Hastaların DAS28 ve SDAI skorları hesaplandı. Tüm analizler için istatistiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak belirlenerek analizlerin uygulanmasında NCSS (Number Cruncher Statistical System) programı kullanıldı. BULGULAR: Hasta grubunun yaş ortalaması 55,31±13,17 olarak saptandı ve %84'ünü kadınlar oluşturmaktaydı. Hastaların, hastalık süresi ortancası 4,75 (0-44) yıl, %68'i seropozitif RA'ydı. Hasta grubunda kontrol grubuna göre fibrinojen, CRP, ESH, CAR, NLR, PLR, MLR ve SII değerleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek, Alb ve AFR değerleri anlamlı düzeyde düşük saptandı. Çalışmada; CAR ile; ESH, fibrinojen, DAS28 ve SDAI puanları arasında pozitif korelasyon, AFR arasında negatif korelasyon tespit edildi. AFR ile CRP, ESH, DAS28 ve SDAI arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü ilişki saptandı. Yüksek hastalık aktiviteli hastalarda, diğer gruplara göre CAR'da anlamlı bir artış, AFR'de anlamlı bir azalma gözlendi. Yüksek hastalık aktivitesi saptanan hastalarda radyolojik bulgu görülme oranı düşük ve orta hastalık aktiviteli gruplara göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı. DAS28'e göre remisyon-düşük aktiviteli ve orta-yüksek hastalık aktiviteli gruplar arasında CAR'ın eşik değeri 0,539 (duyarlılık %77,69, özgüllük %55,17, eğri altındaki alan %70,5, standart hata %5,6); AFR'nin eşik değeri 1,13 (duyarlılık %75,21, özgüllük %65,52, eğri altındaki alan %73,8 standart hata %5,2) olarak belirlendi. SDAI'ye göre belirlenen, remisyon-düşük aktiviteli ve orta-yüksek aktiviteli gruplar arasında CAR'ın eşik değeri 1,141 (duyarlılık %57,02, özgüllük %66,67, eğri altındaki alan %64 standart hata %5,1) tespit edildi. SONUÇ:. Bu çalışmada aktif RA'da sağlıklı kontrollere göre daha yüksek CAR ve daha düşük AFR değerleri tespit edildi. Dolayısıyla, CAR ile beraber AFR, klinik ve/veya subklinik inflamasyonun ve eklem hasarının belirlenmesinde yararlı belirteçler olabilir. Ek olarak, CAR ve AFR yüksek hastalık aktiviteli hastaları ayırt etmede klinisyenlere önemli fayda sağlayabilir. Bütün bu bulgular literatür ile uyumlu olarak, RA'da güvenilir bir inflamasyon ve hastalık aktivitesi göstergesi olarak CAR ve AFR kullanımını desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Romatoid artit, hastalık aktivitesi, DAS28, SDAI, CRP albümin oranı, albümin fibrinojen oranı.