Ankara Şehir Hastanesi'nde farklı kliniklerde çalışan doktorların HPV aşıları hakkında bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEVZİYE KÖSE
Danışman: Tarık Eren YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Günümüzde Human Papilloma Virüs (HPV) enfeksiyonları önemli bir halk sağlığı sorunudur. Serviks kanserlerinin %99,7'sinde primer etyolojik ajan olarak HPV tipleri suçlanmaktadır. Çeşitli HPV tiplerine karşı geliştirilmiş profilaktik HPV aşıları bulunmaktadır. Çalışmamızın amacı ilgili kliniklerde çalışan hekimlerin HPV aşıları hakkında bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesidir. Materyal ve Metod: Araştırmamız gözlemsel ve kesitsel bir anket çalışmasıdır. Araştırma Ankara Şehir Hastanesi'nde Temmuz-Ekim 2022 tarihleri arasında HPV enfeksiyonu ve aşılama durumu ile daha sık karşılaşabilen aile hekimliği, kadın hastalıkları ve doğum, çocuk sağlığı ve hastalıkları kliniklerinde çalışan hekimler üzerinde e posta ve gözlem altında anket uygulama yöntemi ile yapılmıştır. Toplamda 263 gönüllü hekim çalışmaya alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların 118'i (%44,8) aile hekimliği, 70'i (%26,6) kadın hastalıkları ve doğum, 75'i (%28,5) çocuk sağlığı ve hastalıkları branşlarında çalışan hekimlerdi. Hekimlerin ortalama meslekte çalışma yılı 3,88±2,78 olarak hesaplandı. Hekimlerin 138'i (%52,4) daha önce HPV enfeksiyonları ve aşıları ile ilgili bir eğitim aldıklarını bildirdi. Hekimlerden 45 kişi (%17,1) ise HPV aşısı yaptırdıklarını belirtti. Çocuk sahibi olanlardan 24 kişi (%48) çocuklarına HPV aşısı yaptırmayı düşündüklerini ifade etti. Hastalarına HPV aşısı önermeyen hekimler neden olarak en fazla yeterli bilgi ve tecrübe sahibi olmamalarını (%59,2) ve HPV aşısının Sağlık Bakanlığı rutin aşı programında olmamasını (%42,1) gösterdi. Hekimlerin HPV enfeksiyonları ve aşıları ile ilgili bilgi düzeyleri sorgulandığında katılımcıların 244'ü (%92,7) HPV bulaş yollarını, 254'ü (%96,5) HPV'nin neden olduğu benign ve malign lezyonları, 249'u (%94,6) serviks kanserine neden olan başlıca HPV tiplerini bilmekteydi. Hekimlerin sadece 132'si (%50,1) HPV aşısının 9-13 yaş arası çocuklarda 2 doz olarak uygulanmasının yeterli olacağını ve 102'si (%38,7) hamile olduğu bilinen kadınlarda HPV aşısının yapılmasının önerilmeyeceğini bilmekteydi. Sonuç: Hekimlerin özellikle HPV enfeksiyonlarının görülme sıklığı, toplumda oluşturduğu hastalık yükü, aşı uygulama şeması ve hamile olduğu bilinen kadınlarda HPV aşısının uygulanamayacağı ile ilgili konularda bilgi düzeyleri eksiktir. HPV enfeksiyonları ve aşıları ile ilgili sorulara verilen doğru cevaplar ile hekimlerin branşı, daha önce bu konuyla ilgili eğitim alması, HPV aşısını yaptırması ve hastalarına önermesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin bilgi puanı kadın hastalıkları ve doğum uzmanlık öğrencilerine göre düşük saptanmıştır. Toplumda rol model olan hekimlerin birinci basamaktan üçüncü basamağa kadar farkındalık sahibi olmaları gerekmektedir. Hekimlerin %91'i HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınması gerektiğini düşünmektedir. Aşının uygulanması konusundaki engellerin incelenmesi ve bu konuda maliyet etkin adımlar atılması gerekmektedir.