1-6 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları hakkında görüşlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET EMRE ESEN
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 1–6 yaş aralığında çocuğu bulunan ebeveynlerin Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamalarına ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek; çocuklarda GETAT kullanım sıklığını ve bunun ebeveynlerin kendi kullanımı, sosyodemografik özellikler ve kronik hastalık varlığı ile ilişkisini incelemek. Gereç ve Yöntem: Kesitsel-tanımlayıcı bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'nde Eylül–Ekim 2025'te yürütüldü. Evreni kliniğe başvuran 1–6 yaş çocuğu olan ebeveynler oluşturdu. Örneklem büyüklüğü G*Power ile en az 172 hesaplandı; çalışmaya 182 ebeveyn dâhil edildi. Yüz yüze uygulanan anket; sosyodemografik özellikler, çocuğun sağlık durumu, GETAT'a yönelik bilgi-tutum ve kullanım sorularını içerdi. Veriler tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare/Fisher testleriyle analiz edildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Ebeveynlerin GETAT'ı kendileri için kullanım oranı %65,4, çocukları için kullanım oranı %31,3'tür. Tedavide reçeteli ilaçlarla birlikte GETAT'ı tercih oranı %51,6 ile ilk sırada, yalnız ilaç kullanımı %38,5 ile ikinci sıradadır. Çocuklarda GETAT'a onay %59,3 oranındadır. Karşı çıkanların başlıca gerekçeleri "etkisiz olduğunu düşünme" ve "yan etki endişesi"dir. Uygulayıcı tercihinde %76,9 oran ile sertifikalı hekim öne çıkmaktadır. Daha yüksek eğitim düzeyi ve çocukta kronik hastalık varlığı, çocukta GETAT kullanma eğilimiyle ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Bulgular, birinci basamakta pediatrik GETAT için kanıta dayalı ve aileye özgü danışmanlığın verilmesi gerektiğini göstermektedir. Her çocuk izlemi ve muayenesinde GETAT kullanımının düzenli olarak sorgulanması; olası ilaç etkileşimleri ile endikasyon/kontrendikasyonlar hakkında bilgilendirme yapılması önemlidir. Yönlendirmeler yalnızca sertifikalı uygulayıcılara yapılmalıdır. Danışmanlık içeriği ebeveynin eğitim düzeyi ve çocuğun klinik özelliklerine göre uyarlanmalıdır. Kronik hastalığı olan çocuklarda ilgili branşlarla iş birliğinin güçlendirilmesi önem arz etmektedir. Yan etkilerin düzenli kaydı sağlanmalıdır. Gelecekte çok merkezli, prospektif çalışmalarla birinci basamakta verilen GETAT danışmanlığının klinik sonuçlar, hasta-ebeveyn memnuniyeti ve yan etki bildirimi üzerindeki etkisi değerlendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Çocuk, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp