Androgenetik alopesi tanılı kadın hastalarda epikardiyak yağ dokusu kalınlığının ölçümü ve hastalığın şiddeti ile korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN KADİR YELKENCİ
Danışman: Filiz CEBECİ KAHRAMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Androgenetik alopesi (AGA), ilerleyici terminal saç kaybı ile seyreden, dünya genelinde en sık görülen saç dökülmesidir. AGA yalnızca saç dökülmesi ile seyreden bir hastalık olmayıp birçok komorbidite ile beraber bulunabilir ve özellikle metabolik sendroma, kardiyovasküler hastalıklara yatkınlık artar. Epikardiyal yağ dokusu (EYD), kalbin miyokard ve viseral perikard tabakaları arasında bulunan, koroner sistem ile direkt olarak ilişkili biyoaktif bir dokudur. Bu dokunun kalınlığı, kardiyovasküler hastalık riskini gösteren duyarlı bir parametre olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada; kadınlarda AGA ile EYD kalınlığı arasındaki ilişkinin, hastalık şiddetini gösteren Ludwig evrelemesine göre karşılaştırılması; ilaveten kardiyovasküler hastalık riskini gösteren biyokimyasal parametrelerle bu ilişkinin desteklenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Hamidiye Tıp Fakültesi, Sultan Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Deri ve Zührevi Hastalıklar Kliniğinde, klinik görünüm ve dermoskopik kriterlerle desteklenerek AGA tanısı alan 91 kadın hasta ile 30 sağlıklı gönüllü kontrol grubu dahil edildi. AGA tanısı alıp Ludwig evrelemesine göre sınıflandırılan hastaların tümüne ve kontrol grubuna Sultan Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniğinde transtorasik ekokardiyografi (TTE) işlemi yapıldı. EYD kalınlığı parasternal uzun eksen pencerede sağ ventrikül ile komşu olan ekosuz alanın sağ ventrikül duvarına dik olarak ölçümü ile hesaplandı. Veriler Ludwig evrelemesine ve kontrol grubuna göre karşılaştırılmak üzere kaydedildi. Ayrıca kardiyovasküler hastalık risklerini gösterebilen vücut kitle endeksi (VKİ), bel çevresi, açlık kan şekeri, insülin, insülin direncinin homeostatik modeli değerlendirilmesi (HOMA-IR), total kolesterol, trigliserid, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), gama glutamil transferaz (GGT), yüksek sensitif C reaktif protein (hs-CRP), tiroid stimulan hormon (TSH) serbest T4 (fT4) gibi parametreler çalışma grubunda ölçüldü. Elde edilen veriler istatistiksel analizler ile değerlendirildi. viii Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hasta grubunun yaş ortalaması 32,9 ± 9,5 ve kontrol grubunun yaş ortalaması 31,5 ± 9,6 idi. Hastalığın yaşı ve evresi arasında anlamlı bir korelasyon saptandı (Ludwig 1-3, p=0,003, p<0,05). Klinik olarak Ludwig evre 3 olan hastalar daha ileri yaşa sahipti. Hastalık süresi arttıkça, Ludwig evrelemesine göre hastalığın şiddetinin de arttığı tespit edildi (Ludwig 1-3, p=0,005, p<0,05). EYD kalınlığı ortalaması hasta grubunda 0,436 cm (SS=0,153 cm), kontrol grubunda 0,236 cm (SS=0,110 cm) olarak bulundu ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı şekilde hasta grubunda yüksekti (p<0,001). EYD kalınlığının, Ludwig evrelemesine göre hastalığın şiddeti arttıkça anlamlı olarak arttığı gösterildi (Korelasyon katsayısı rho: 0,715, p<0,05). EYD kalınlığı ile; VKİ, bel çevresi, HOMA-IR, trigliserid gibi kardiyovasküler hastalık risk parametreleri arasında pozitif korelasyonlar saptandı. Sonuç: Erkeklerde androgenetik alopesi ve kardiyovasküler hastalık gelişimi arasındaki riski iyi bilinmektedir. Güncel bilgiler kardiyovasküler hastalık riskinin belirlenmesinde EYD kalınlığı ölçümünün güvenilir bir tarama testi olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Bu bilgiden yola çıkarak literatürde daha önce çalışılmamış olduğunu gördüğümüz; kadın AGA hastalarında EYD kalınlığını araştırdık. AGA'lı kadınlarda EYD kalınlığının evrelere göre artış gösterdiğini tespit ettik. EYD kalınlığının; VKİ, bel çevresi, insülin, HOMA-IR, trigliserid, HDL gibi kardiyovasküler hastalık riskini gösterebilen parametrelerle korelasyonunu gösterdik. TTE ile EYD kalınlık ölçümü, invazif olmayan, kolay ulaşılabilir ve nispeten ucuz bir tarama testi olarak AGA'lı hastalarda kardiyovasküler riski saptamak için kullanılabilir. AGA'lı kadınlarda; özellikle ileri evrelerde insülin direncinin ve kardiyovasküler hastalıkların araştırılmasını önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: androgenetik alopesi, epikardiyak yağ dokusu, kardiyavasküler hastalık riski