Preeklampsi tanısında tam idrar tetkikinde protein ölçümünün yeri ve önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE KAR
Danışman: İbrahim POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada preeklampsi ve şiddetli preeklampsi tanısı için tam idrar tetkikinde dipstick ile protein ölçümü (dipstick) ve spot idrarda kantitatif protein/kreatinin oranının (spot P/K) tanısal performansları karşılaştırılmıştır. Buna ek olarak her iki testin bakıldığı ve sadece dipstick bakılan dönemler arasında tanı oranlarındaki değişimin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Bu tek merkezli, gözlemsel kesitsel çalışmada Mayıs 2020–Ağustos 2025 tarihleri arasında Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'ne başvuran, ≥20. gebelik haftasında olup başvuru anında sTA ≥140 mmHg ve/veya dTA ≥90 mmHg saptanan ve dipstick bakılan tüm olgular retrospektif olarak incelenmiştir BULGULAR Her iki testin bakıldığı dönemde (n=1795) preeklampsi oranı 983/1795 (%54.7), şiddetli preeklampsi 678/1795 (%37.8) izlenmiştir. Tanıda dipstick için AUC = 0.794 ve P/K için AUC = 0.924 olup spot P/K anlamlı derecede üstündü (p <0.001). Dipstick için ≥2+ eşik değerinde duyarlılık %47.7, özgüllük %98.8; ≥1+ eşik değerinde duyarlılık %62.5, özgüllük %94.6 bulundu. Spot P/K için ≥300 mg/g eşik değerinde duyarlılık %89.1, özgüllük %89.7 saptandı. Spot P/K temelli lojistik regresyon modeline dipstick sonucu eklenmesi model açıklayıcılığında anlamlı artış sağlamadı (R²: 0.585→0.599) ve genel sınıflama doğruluğu minimal düzeyde yükseldi (%84.6→%85.0). Şiddetli preeklampsi tanısında dipstick AUC = 0.762 (%95 CI 0.741–0.784), Spot P/K AUC = 0.829 (%95 CI 0.809–0.849) olup Spot P/K anlamlı derecede daha iyidir (p<0.001). Şiddetli preeklampsi için Dipstick ≥2+ duyarlılık %53.8, özgüllük %89.8; ≥1+ duyarlılık %66.7, özgüllük %81.6 idi. Spot P/K için ≥300 mg/g duyarlılık %85.7, özgüllük %66.1; bulunan optimal eşik olan ≥430 mg/g'da duyarlılık %77.3, özgüllük %76.6 olarak belirlendi. Duyarlılık analizlerinde bulguların genel eğiliminin korunduğu gözlendi. Sadece dipstick bakılan dönemde (n=1075) şüpheli başvurularda preeklampsi 211/1075 (%19.6), şiddetli preeklampsi 154/1075 (%14.3) oranlarında izlendi. Başvuran hasta özelliklerinde klinik farklılık görülmeyen bu dönem, her iki testin bakıldığı dönemle karşılaştırıldığında tanı konma oranları anlamlı olarak düşmüştür (her ikisi için p<0.001). SONUÇ Spot P/K, preeklampsi ve şiddetli preeklampsi tanısında dipstick'e kıyasla daha yüksek ayırt edici performans göstermiştir. Dipstick sonucunun Spot P/K temelli modele eklenmesi istatistiksel olarak sınırlı düzeyde artı katkı sağlamıştır. Spot P/K'nin rutin değerlendirilmediği dönemde, preeklampsi ve şiddetli preeklampsi tanı oranlarının belirgin biçimde düşük saptanması, tanısal stratejideki farklılığın olgu yakalama/klasifikasyon üzerinde anlamlı etkileri olabileceğini düşündürmektedir.