Tedavi almamış ilk atak afektif olmayan psikoz olgularında sigara ve madde kullanımı: Şizofreni olguları ile karşılaştırma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DEMİR FARUK DAĞ
Danışman: Özcan UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada tedavi almamış ilk atak afektif olmayan psikoz olgularında sigara ve madde kullanımının klinik ve sosyodemografik özelliklerle ilişkisinin araştırılması ve şizofreni olguları ile karşılaştırması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışma kesitsel bir klinik gözlem çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmaya DSM-5 tanı kriterlerine göre tedavi almamış ilk atak afektif olmayan psikoz (n=56) ve şizofreni (n=51) olguları dahil edilmiştir. Veriler, Ankara Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi Psikiyatri kliniğinde yatarak tedavi alan ve ayaktan başvuran hastalardan elde edilmiştir. Gereç olarak sosyodemografik ve klinik özellikler veri formu ve klinik değerlendirme ölçekleri uygulanmıştır. Çalışmanın amacına yönelik olarak Negatif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (SANS), Pozitif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (SAPS), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği ve Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI) klinik değerlendirme ölçekleri kullanılmıştır. Bulgular: Afektif olmayan ilk atak psikoz olgularında sigara-alkol dışı madde kullanma öyküsü %25 olarak bulunmuştur. Bu olgularda, madde kullanım öyküsü olmayanlara göre CGI şiddet puanı (p= 0,000), SANS toplam puanı (p=0,000), Calgary toplam puanı (p=0,037) yüksek bulunmuştur. Ayrıca, intihar girişimi (p=0,018) ve self-mutilasyon (p=0,044) daha fazla kaydedilmiştir. Şizofreni olgularında ise sigara-alkol dışı madde kullanma öyküsü %41,2 olarak bulunmuştur. Bu olgularda, madde kullanım öyküsü olmayanlara göre CGI şiddet puanı (p= 0,000), SAPS toplam puanı (p=0,033), SANS toplam puanı (p=0,000) yüksek bulunmuştur. Ayrıca, self-mutilasyon (p=0,006) daha fazla kaydedilmiştir. Madde kullanma öyküsüne göre afektif olmayan ilk atak psikoz olguları ile şizofreni olguları karşılaştırıldığında, CGI şiddet puanları afektif olmayan ilk atak psikoz olgularında (p=0,033), self-mutilasyon sayısı (p=0,036) şizofreni olgularında daha yüksek bulunmuştur. Diğer klinik değişkenler (SAPS, SANS, Calgary Depresyon Ölçeği) yönünden iki grup arasında fark saptanmamıştır. viii Sonuç: Madde kullanımı ile hastalık semptom şiddeti ve belirtilerinde artış, kendine zarar verici ve intihar davranışında artış arasında anlamlı ilişki mevcuttur. Anahtar Kelimeler: İlk Atak Psikoz, Şizofreni, Sigara, Madde Kullanımı