Tip 2 diyabetes mellitus'ta insülin direnci ile nötrofil/lenfosit oranı arasındaki ilişki ve diyabet kontrolünün bu ilişki üzerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARDA BİLGİLİ

Danışman: Hüseyin KURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Tip 2 Diabetes Mellitus (DM) bozulmuş beta hücre fonksiyonu ve insülin direncinin neden olduğu kronik inflamatuar bir hastalıktır. İnsülin direnci (İD) DM, obezite, dislipidemi, hipertansif hastalıklarla ilişkilidir ve metabolik sendromun bir parçasıdır. Nötrofil Lenfosit oranı (NLO) son zamanlarda kullanılmaya başlanan sistemik inflamasyonu gösteren bir orandır. Yüksek NLO düzeyleri Tip 2 DM, koroner arter hastalığı, koroner bypass hastalarında kötü prognozla ilişkili bulunmuştur. Diyabetik hastalarda, obez bireylerde, metabolik sendromda vb. İD'nin rol oynadığı birçok hastalıkta inflamatuar süreci gösteren nötrofil/lenfosit oranının değerlendirilmesi ile ilgili pek çok çalışma bulunmaktadır. Tip 2 Diyabetus Mellitus hastalarında klavuzların önerdiği tanı ve tedavide hedef hemoglobin A1c düzeyi 6,5 tir. Bundan yola çıkarak tedavi ile hedef hemoglobin A1c seviyesine ulaşan hastalarda inflamatuar süreç bunla orantılı olarak değişim göstereceği hususunda literatürde çalışma bulunmamaktadır ve yine bu sebepten dolayı böyle bir çalışma yapmayı gerek gördük. Gereç ve Yöntem: Deneklerimiz 2019 temmuz ile 2019 aralık tarihleri arasında SBÜ Derince EAH Dahiliye Polikliniğine başvuran hastalardan onam alınarak rutin kontrolleri esnasında hastanemiz biyokimya laboratuvarında hastaların rutin olarak çalışılan biyokimyasal ve hematolojik değişkenleri dosyalarından kaydedildi, Hemogram, hemoglobin A1c, insülin, CRP, açlık kan şekeri seviyelerine bakıldı, demografik verileri kaydedildi. Hemoglobin A1c seviyesine, Homa-IR seviyesine, açlık kan glukozu seviyesine, metformin veya diğer oral antidiyabetik kullanımına göre randomize gruplandırmalar yapıldı. Elde edilen veriler uygun istatistik yöntemi ile değerlendirildi Bulgular: Çalışmaya alınan 489 hasta (346 Kadın,143 Erkek) kişilerin yaş ortalaması 50,14 ± 10,69 yıl idi. Kadın ve erkeklerin yaş ortalamaları birbirine benzerdi. Kadınlarda 50,6 ± 10,36, erkeklerde 49,01 ± 11,42 idi. Çalışmaya katılan hastalarda ortalama açlık plazma glukozu 102,27 ± 21,74, ortalama İD değeri 3,40 ± 2,26, ortalama A1c değeri 5,87± 0,67, ortalama NLO değeri 1,76 ± 0,62 idi. Cinsiyete göre gruplandırılan hastalarda; kadınlarda ortalama glukoz değeri 100,95 ± 19,44, erkeklerde 105,48 ± 26,30, İD değeri kadınlarda ortalama 3,20±1,91, erkeklerde ise 3,87 ± 2,91 idi. Kadınlarda A1c ortalaması 5,829 ± 0,62, erkeklerde 5,92 ±0,77 idi. Erkeklerde ortalama NLO değeri 1,78 ± 0,66, kadınlarda 1,75± 0,61 idi. A1c 6,5 seviyesine, Homa-IR 2,7 seviyesine, Açlık kan glukozu 100 ve altı,100 -125 arası ve 125 üzeri seviyesine, metformin ve başka oral antidiyabetik kullanımına göre gruplandırılan hastalarda, A1c seviyesi yüksek olan grupta Nötrofil/Lenfosit Oranı (NLO) daha yüksek (p=0,001) ve A1c seviyesi düşük olan grupta NLO ile glukoz (p<0,001) ve NLO ile Homa-IR (p=0,001) arasında korelasyon saptanırken, A1c yüksek olan grupta anlamlı korelasyon (sırasıyla p= 0, 377, p= 0,714) saptanmamıştır. Aynı zamanda DM tanısı alan grupta NLO daha yüksek (p=0,002) bulunmuştur ve HOMA-IR yüksek olan grupta NLO daha yüksek (p=0,001) bulunmuştur. Metformin kullanan grupta kullanmayanlara göre NLO oranı daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Tip 2 DM'de kronik inflamatuar süreci gösteren NLO değeri ile açlık kan glukozu, hemoglobin A1c değeri, Homa-IR değeri ile pozitif korelasyon vardır ve metformin kullanımının NLO değerini azaltacı etkisi mevcuttur. Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabetes Mellitus, Nötrofil/Lenfosit oranı, insulin direnci, metformin, kronik inflamasyon