Ülseratif kolit alevlenmesinde enfeksiyöz ajanların rolü

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN HÜSEYİN GÜRBEDEN

Danışman: Ayhan Hilmi ÇEKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Ülseratif kolit (ÜK) kolon mukozasında inflamasyona yol açan alevlenme ve remisyonlarla seyreden kronik inflamatuvar bir hastalıktır. Tam olarak kür sağlayan medikal bir tedavisi olmayıp genellikle ömür boyu sürmektedir. Hastalık genellikle remisyon döneminde asemptomatik seyrederken alevlenme döneminde ise artmış dışkılama sayısı, karın ağrısı, kanlı ve mukuslu dışkılama yakınmalari ile tezahür eder. İşte bu alevlenme dönemlerine sebep olabilaceği düşüncesiyle, Entamoeba Histolytica (EH), Clostridium Difficile (CD), sitomegalovirüs (CMV), Salmonella-Shigella gibi ajanlar genellikle tetkik edilir. Varlıkları halinde ÜK alevlenmesinin tedavisinde önemli değişikliklere neden olabilecek bu ajanların varlığının tespiti bu sebeple oldukça önemlidir. Biz de bu çalışmada ÜK alevlenmesinde enfeksiyöz ajanların bir rolü olup olmadığını tespit etmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: S.B.Ü. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji klinik ve polikliniğine başvuran klinik, endoskopik ve histolojik olarak ÜK tanısı almış, Parsiyel Mayo skorlamasına (PMS) göre alevlenme döneminde (skoru ≥2) veya remisyon döneminde (skoru 1≤) olup katılım şartlarını taşıyan gönüllü hastalar alınmıştır. Yazılı olarak onamları alınan hastaların serum örneklerinde CMV Polymerase Chain Reaction (PCR) ve dışkı örneklerinden EH antijen, CD PCR, Salmonella ve Shigella kültür testleri uzman bir mikrobiyolog tarafından çalışılmıştır. Hastaların demografik bilgileri ve tüm sonuçları kaydedilmiştir. Bulgular: 54'ü alevlenme, 50'si remisyonda olmak üzere toplam 104 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastaların 2 tanesinde (%2) taranan enfeksiyöz etkenlerine rastlanmıştır. Hastaların ikisi de alevlenme grubu içerisindedir (%3,8). Tespit edilen ajanlar ise EH ve CD'dir. Bu enfeksiyöz ajanların ayrı ayrı görülme sıklığı bütün hastalar içerisinde %1 olup alevlenme hastaları içinde ise %1,9'dur. Her iki ajanın da alevlenme ve remisyon dönemlerinde görülme sıklıkları kıyaslandığında ise istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0,999). Diğer taranan enfeksiyöz etkenler; Salmonellea, Shigella ve CMV ise hiçbir hastada tespit edilmemiştir. Sonuç: ÜK hastalarında alevlenme, enfeksiyöz ajanların etkisinden çok hastalığın olağan seyriyle ilişkilidir ancak bu hipotezin doğruluğunun ispatı için daha çok çalışma yapılması gereklidir. Anahtar kelimeler: Clostiridium difficile, Sitomegalovirüs, Entamoeba histolytica, Salmonella, Shigella, Ülseratif kolit