İstanbul'da birinci basamak hekimlerin elektronik sigara bilgi düzeyleri ve hasta yaklaşımları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FAZLI TURAN
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tütün, dünya genelinde önlenebilir ölüm nedenleri arasında yer almasına rağmen her yıl yaklaşık 1.2 milyar kişi tütün kullanmakta ve 7,1 milyon kişi buna bağlı olarak hayatını kaybetmektedir. Tütüne karşı yapılan mücadele karşısında, tütün endüstrisinin taktiği, genel tütün kullanımını teşvik edecek yeni alternatiflerin üretilmesi ve tütün pazarının büyümesi şeklindedir. Bu süreçte, elektronik sigara (e-sigara), "geleneksel sigaranın yol açtığı sağlık, sosyal ve ekonomik problemlere yol açmayan aynı zevki ve memnuniyeti kazandıran" yeni bir alternatif olarak tanıtılmaktadır. Bu çalışmada birinci basamak hekimlerinin elektronik sigara hakkında bilgi düzeylerini değerlendirmek, sigara ve e-sigara'ya karşı hasta yaklaşımlarını tespit etmek amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışmamız tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. İstanbul İli birinci basamak hekimlerinden çalışmayı kabul ettiklerine dair bilgi onam formu alındıktan sonra veriler çevrimiçi anket yöntemi uygulanarak toplandı. Çalışmaya 360 kişi katılmayı kabul etti. Araştırmamızda elde edilen bulgular değerlendirilirken SPSS 21 istatistik programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler sayısal değişkenler için minimum, maksimum, ortalama, ortanca, standart sapma; kategorik değişkenler için sayı ve yüzde olarak verildi. Normal dağılım KolmogorovSmirnov testi ile değerlendirildi. Araştırmadaki değişkenler normal dağılıma uymadığı için çalışmamızda nonparametrik testler kullanıldı. İstatistiksel yöntem olarak Ki-kare testi, Kruskal Wallis testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı. P <0,05 değeri anlamlı kabul edildi. BULGULAR Çalışmaya katılanların %16,11'i sigara içerken, %6,11'i sigarayı bırakmıştı. Hiç sigara kullanmayanların oranı %77,78 idi. Sigarayı bırakmak için profesyonel yardım alma oranı %22,50 idi. Katılımcıların %85'i daha önce sigarayı bırakmayı denemişti. Katılımcıların %3,33'ü Elektronik sigara kullanmaktaydı. %10'u ise daha önce elektronik sigara kullanmıştı. Katılımcıların elektronik sigara ile ilgili bilgi sorularından aldıkları puan ortalaması 7,28±2,04olarak hesaplandı. Katılımcıların %80'i hastalarının sigara veya elektronik sigara kullanıp kullanmadığını sorgulamaktaydı. Hastalarına sigara ve elektronik sigara konusunda bilgilendirme yapanların oranı ise %75'ti. Katılımcıların %90,83'ü hastalarına sigara ve türevlerini bırakma konusunda destek olucu davranışlar veya yönlendirmelerde bulunuyordu. SONUÇ Bu çalışmada birinci basamak hekimlerinin elektronik sigara bilgi düzeyleri ve sigara ve elektronik sigara yaklaşımları değerlendirilerek olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Elektronik sigaranın etkileri hakkında yetersiz görülen noktalara değinilerek, farkındalıkların arttırılması gerektiği vurgulanmıştır. Sigara ve elektronik sigara ile mücadelenin aile hekimlerinin sorumlulukları arasında olması gerektiği ve bu noktada çalışmalar yapılarak sigara ve türevleriyle mücadelenin etkin noktaya getirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Anahtar Sözcükler Aile Hekimliği, Elektronik sigara, Geleneksel sigara, Sigara bırakma