Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda sigara kullanımının osteoporoz ve osteopeni sıklığına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DEMET IŞIK
Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda erken evre kronik böbrek yetmezliği olan (Evre 1, Evre 2, Evre 3a) hastalarda, sigara içiminin osteoporoz/osteopeni sıklığı ve kemik mineral yoğunluğu üzerine etkisi olup olmadığı tespit etmeyi, hastaların sigara tüketiminin zararları konusundaki farkındalıklarını artırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne 01.09.2020-01.03.2021 tarihleri arasında başvurmuş KBY (Evre 1, Evre 2, Evre 3a) tanılı ve DEXA görüntülemeleri bulunan, 50-70 yaş arası erkek ve postmenopozal kadın hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastalara ulaşılarak sigara içme durumları, miktarları, komorbid durumları sorgulandı. Evre 3b, Evre 4, Evre 5 kronik böbrek hastalığı, romotaid artrit, 3 aydan uzun süreli steroid kullanımı, kemik hastalığı, kronik karaciğer hastalığı, hipogonadizm, primer hiperparatiroidi tanılı hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmaya 211 hasta ( (n) K/E: 157/54; yaş ortalaması K/E: 61,40±5,69/63,69±6,26; p=0,014; (n) Evre 1/Evre 2/Evre 3a: 9/167/35 kişi; (n) sigara içen/içmeyen/bırakmış: 61/109/41 kişi) dahil edildi. Hastalarımız sigara kullanma durumlarına göre 3 gruba ayrıldı (sigara içen, içmeyen ve bırakmış). Gruplar arasındaki femur boynu ve L1-L4 vertebra T skoru ortalamaları ile osteoporoz ve osteopeni sıklıklarına bakıldı. Bulgular: Kadınlarda omurga KMY'nda düşüklük (p=0,01), osteoporoz ve osteopeni sıklığında yükseklik (p=0,033), menopoz süresi ile femur KMY ortalaması arasında negatif korelasyon saptandı (r=-0,194;p=0,015). KOAH tanılı kadınlarda osteoporoz sıklığı yüksekti (p=0,029). KAH tanılı erkeklerde osteoporoz sıklığı kadınlardan yüksek bulunmuştur (p=0,029). BKİ ile omurga KMY ortalaması arasında pozitif korelasyon (r=0,252; p 0,05). Sigara içme miktarı, içilen sigara yılı, sigara paket-yıl, sigara-cinsiyet, sigara-KBY evrelemesi gibi faktörlere göre KMY ortalamaları ve osteoporoz/osteopeni sıklıklarında gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Erken evre KBY hastalarında sigara kullanma durumuna göre hem femur boynu ve L1-L4 vertebra T skorları ortalamasında hem de osteoporoz ve osteopeni sıklıklarında bir fark bulunmamıştır. Literatürde ulaşabildiğimiz çalışmalar, sigara ile osteoporoz arasında belirgin bir ilişki olduğuna dair güçlü kanıtlar içermemektedir. Bu alandaki bilimsel verilerin tartışılıyor olmasının nedeni, yapılan çalışmalardaki araştırılan parametrelerin birbirinden farklı olmasından kaynaklanmaktadır. Bütün eşlik eden faktörler dikkate alınarak planlanacak olan geniş çaplı araştırmalarla, sigara ve osteoporoz gelişimi konusunda daha yeterli veriler elde edilebilir. Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, osteopeni, kemik mineral yoğunluğu, kronik böbrek yetmezliği, sigara, GFR