Menopozal dönemdeki kadınlara verilen Kolcaba'nın Konfor Kuramına temellendirilmiş uyku hijyeni eğitiminin konfor davranışları ve uyku kalitesine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZANUR İŞBAY AYDEMİR
Danışman: Melike DİŞSİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, menopozal dönemin premenopoz veya perimenopoz aşamasında bulunan kadınlara Kolcaba'nın Konfor Kuramı'na temellendirilerek verilen uyku hijyeni eğitiminin konfor düzeyi ve uyku kalitesine etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesinin jinekoloji polikliniğinde yürütülen randomize kontrollü deneysel çalışmanın evrenini Ocak-Aralık 2024 tarihleri arasında jinekoloji polikliniğine başvuran menopozal dönemdeki 563 kadın oluşturdu. Dahil edilme kriterlerini sağlayan 60 kadın, basit randomizasyon yöntemiyle girişim (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarına atandı. Girişim grubuna Kolcaba'nın Konfor Kuramı'na temellendirilen uyku hijyeni eğitimi uygulanırken, kontrol grubuna girişim uygulanmadı. Araştırma verileri; Kişisel Bilgi Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Genel Konfor Ölçeği (GKÖ) kullanılarak elde edildi. Bulgular: Araştırmada girişim ve kontrol gruplarında yer alan menopozal dönemdeki kadınların sosyodemografik, obstetrik, menopoz dönemi ve uyku özelliklerinin benzer olduğu belirlendi. Kadınların yaş ortalamasının 47,13±4,32 yıl olduğu, %83,3'ünün Beden Kitle İndeksi'nin (BKİ) hafif kilolu kategorisinde yer aldığı, %86,7'sinin evli olduğu, uyku bozukluğu yaşama süresinin ortalama 9,37±7,62 ay olduğu saptandı. Müdahale öncesinde grupların GKÖ ve PUKİ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmazken, girişim grubundaki kadınların son test GKÖ toplam puan ortalamasının kontrol grubundaki kadınlara göre daha yüksek olduğu; uyku kalitesine ilişkin PUKİ puan ortalamasının kontrol grubundaki kadınların puan ortalamasından anlamlı olarak daha düşük olduğu ve uyku kalitesinin arttığı belirlendi (p<0,05). Sonuç: Kolcaba'nın Konfor Kuramı'na temellendirilen uyku hijyeni eğitiminin premenopozal veya perimenopozal dönemdeki kadınların konfor düzeyinde ve uyku kalitesinde artış sağladığı belirlendi. Anahtar Kelimeler: Kolcaba Kuramı, Konfor, Menopoz, Uyku Hijyeni, Uyku Kalitesi