Hiperkalemi değerlerinin T/R oranları ile korelasyonunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RESUL ÇİNPOLAT
Danışman: Şeref Kerem ÇORBACIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Potasyum bozuklukları acil serviste sık görülen ve hızla düzeltilmesi gereken elektrolit bozukluklarının başında gelmektedir. Özellikle hiperkalemi açısından risk altında olan kronik böbrek hastalarında bu durum daha dikkati çekmektedir ve bu nedenle yıllık belirli periyotlarla potasyum düzeyi ölçümü önerilmektedir. Hiperkalemi tanı ve tedavi yönetiminde EKG önemli bir yere sahiptir. Hiperkaleminin EKG bulguları arasında PR intervali uzaması, T dalga sivrileşmesi, QRS kompleks genişlemesi ve ventriküler fibrilasyon gibi ölümcül aritmiler yer almaktadır. Bunun yanında son dönemlerde prekordiyal derivasyonlarda T/R oranı ile ilişkili çeşitli çalışmalar da mevcuttur. Bu noktada hiperkalemi açısından riskli bir grup olan glomerüler filtrasyon hızı 60 ml/dk/1.73m2 altında olan hastalarda hiperkalemi değerlerinin T/R oranları ile korelasyonunu değerlendirmek amacıyla bu çalışmayı gerçekleştirdik. Gereç ve Yöntem: Prospektif ve gözlemsel olarak planladığımız bu çalışma etik kurul izni alındıktan sonra 01.10.21 – 01.02.22 tarihleri arasında acil servise herhangi bir nedenle başvuran ve GFR değeri 60 ml/dk/1.73m2 altında olan hastalarla yapıldı. Bu hastalar iki gruba ayrıldı. Serum potasyum düzeyi 5.5 mEq/L ve üzeri olan 115 hasta hiperkalemi grubuna, 5.5 mEq/L altında olan 230 hasta ise normokalemi grubuna dahil edildi. İlk başvuru anında çekilen EKG'ler dijital ortamda, EKG konusunda deneyimli bir acil tıp uzmanı tarafından körleme şekilde değerlendirildi. Elde edilen veriler IBM SPSS v.25.0 istatistik programıyla değerlendirildi. Bulgular: Gruplar arasında PR intervali, QT intervali ve QTC süresi açısından anlamlı fark saptanmazken, QRS kompleks genişliği hiperkalemi grubunda anlamlı bir şekilde artmıştı (p<0,001). V2 derivasyonunda T amplitüdü, R amplitüdü ve T/R oranları açısından gruplar arasından anlamlı fark saptanmıştır (p<0,001). V3 derivasyonu için T amplitüdü ve T/R oranı için anlamlı fark saptanırken (p<0,001), R amplitüdü için anlamlı fark saptanmamıştır (p:0,9). T dalga amplitüdünün en fazla olduğu derivasyondaki ölçümlerde ise, T amplitüdü, R amplitüdü ve T/R oranı olmak üzere her üç değer için de anlamlı fark saptanmıştır (p<0,001). Hiperkalemi tahmini için değişen eşik değerlerde T/R oranı, T ve R dalgalarının amplitüdleri ve QRS kompleks genişliğinin prognostik faydasını değerlendirmek için bir ROC eğrisi oluşturuldu ve AUC hesaplandı. Buna göre T/R oranı, T dalgası amplitüdü, R dalgası amplitüdü ve QRS kompleksi genişliği için AUC değerleri sırasıyla şu şekildedir; 0.778 (95% CI; 0.727 - 0.829), 0.717 (95% CI;0.659 - 0.775), 0.652 (95% CI; 0.593 - 0.712), ve 0.627 (95%CI; 0.562 - 0.692). T/R oranı için en iyi cut-off değeri 0,7143 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: GFR'si düşük hiperkalemi hastalarında T/R oranı artmaktadır. Artmış T/R oranı hiperkaleminin öngörülmesinde diğer tüm klasik EKG bulgularından daha etkin bir belirteçtir. Hiperkaleminin öngörülmesinde T/R oranının en iyi eşik değeri olan 0.7143 değerinde %75 sensitiviteye sahip olduğu göz önüne alındığında T/R oranının tek başına kullanılması mümkün görünmemektedir. Bunun yanında kardiyak etkilenimin gerçekleştiği daha yüksek serum potasyum düzeylerinde hiperkaleminin tanısından ziyade dışlanmasında T/R oranının kullanılması faydalı olacaktır. Anahtar kelimeler: acil tıp, hiperkalemi, elektrokardiyogram, T/R oranı