Tam kan sayımı değişkenlerinin Gestasyonel Diyabetes Mellitus riskini öngörmedeki rolünün değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELVAN YAKUPOĞLU

Danışman: Murat ALTUNTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Gestasyonel diyabetes mellitus (GDM), gebelik sırasında ortaya çıkan ya da gebelikte tanısı konulan glukoz intoleransıdır. Günümüzde GDM tanı ve taramasında uygulanacak yaklaşım ile ilgili uluslararası fikir birliği yoktur. Ülkemizde de taramanın genel grupta mı, yoksa yüksek riskli grupta mı yapılması gerektiği, tarama zamanı, uygulanacak test, değerlendirmede kullanılan eşik değerler ile ilgili tartışmalar hala devam etmektedir. Çalışmamızda, gebelerde kolay uygulanabilen ve maliyet etkin bir laboratuvar tetkiki olan tam kan sayımı değişkenlerinin GDM riskini öngörmedeki yararının araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma tanımlayıcı, retrospektif ve kesitsel bir araştırma olarak planlanmış olup, 01.Ocak 2017- 31.Aralık 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne başvuran, GDM tanısı almış 237 hasta ve 239 sağlıklı olmak üzere toplamda 476 gebe dahil edilerek yapılmıştır. Hastalara ait tam kan sayımı değişkenleri retrospektif olarak incelenmiş ve gestasyonel diyabet hastalığı ile istatistiksel anlamlılık ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu çalışmada istatistiksel analizler Number Cruncher Statistical System 2007 Statistical Software paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların yanı sıra Shapiro–Wilk normallik testi ile değişkenlerin dağılımına bakılmıştır. Normal dağılım gösteren değişkenlerin, ikili grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi, normal dağılım göstermeyen değişkenlerin, ikili grupların karşılaştırmasında Mann Whitney U testi, nitel verilerin karşılaştırmalarında ki-kare testi kullanılmıştır. GDM varlığında etkili faktörleri belirlemede Logistik Regresyon analizi yapılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Gestasyonel diyabet tanılı hasta popülasyonunda yaş, kan glukozu, HbA1c, kan hemoglobin miktarı (Hb), kan eritrosit dağılım genişliği (RDW) ve kan ortalama trombosit hacmi (MPV) düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek [(p:<0,001), (p:0,001), (p:0,04), (p:0,013)), (p:0,001), (p:0,045)], kan trombosit sayısı, kan trombosit sayısı/lenfosit oranı ve kan trombosit sayısı/MPV oranları ise istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olarak değerlendirilmiştir [(p:0,034), (p:0,018), (p:0,009) ]. Sonuç: Bu araştırma ile GDM riskini öngörmede tam kan sayımı değişkenlerinin değerlendirilmesi ilk kez ele alınmıştır. Bizim çalışmamızda yaş, kan glukoz, kan glikozile hemoglobin (HbA1c) düzeyleri yüksekliği yanı sıra; kan MPV, kan RDW, kan hemoglobin değerleri yüksekliği; kan trombosit sayısı/MPV oranı, kan trombosit sayısı/lenfosit sayısı oranı ve kan trombosit sayısı düşüklüğünün GDM ön tanısı için bir belirteç olabileceği sonucuna varılmıştır. Elde ettiğimiz bu sonuçların, konuyla ilişkili yapılacak yeni çalışmalar için de yol gösterici olacağı kanaatindeyiz. Çalışmamızı destekleyen kanıtlar arttıkça risk grubundaki gebelere OGTT yapılmasının tanıya yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz.