Sıçan modelinde endometrioma kaynaklı over hasarının önlenmesinde C vitamini ve hesperidinin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞEN DURAK
Danışman: Burcu DİNÇGEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hesperidin, antioksidan, anti-inflamatuar ve antifibrotik özelliklere sahip bir flavonoiddir. Radyasyon kaynaklı over hasarında over rezervini koruduğu ve foliküler gelişimi desteklediği gösterilen hesperidinin endometriomadaki rolü net değildir. Yapılan kısıtlı sayıda çalışmada C vitamini ve hesperidinin olası sinerjistik etkisine hiç değinilmemiştir. Çalışmamızda, sıçanlarda deneysel olarak oluşturulan endometrioma modelinde, C vitamini ve hesperidinin birlikte uygulanmasının hormonal, anti-inflamatuvar ve oksidatif stres belirteçleri üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Toplam 32 adet sağlıklı 10 haftalık Wistar Albino Dişi Sıçan kullanıldı. Sıçanlar beş gruba ayrıldı: i) Kontrol grubu: yalnızca batın kesisi yapılan; ii) endometrioma grubu: cerrahi olarak endometrioma oluşturulan; iii) endometrioma + C vitamini grubu: cerrahi olarak endometrioma oluşturulan ve C vitamini verilen; iv) endometrioma + C vitamini +hesperidin grubu: cerrahi olarak endometrioma oluşturulan ve C vitamini ile hesperidin verilen grup. Sıçanlar, sevofluran anestezi altında sakrifiye edildi. Over dokuları histolojik incelenerek folikül sayımları yapıldı. İntrakardiyak kan örneklerinden AMH, TNF-α, MDA ve GSH çalışıldı. Bulgular: AMH seviyesi değerlendirildiğinde endometrioma grubu ile endometrioma+ C vitamini (p=0,505) ve endometrioma+ C vitamini + hesperidin grubu (p=0,442) arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Ayrıca endometrioma+ C vitamini grubu AMH seviyesi ile endometrioma+ C vitamini + hesperidin AMH seviyesi benzerdi (p=0,574). Endometrioma grubu TNF-α ve MDA seviyelerinin endometrioma + C vitamini grubundan (p<0,001 ve p=0,001), endometrioma grubu TNF-α seviyelerinin endometrioma + C vitamini + hesperidin grubundan (p<0,001 ve p<0,001) ve endometrioma + C vitamini grubu TNF-α seviyelerinin endometrioma + C vitamini + hesperidin grubundan (p<0,001 ve p=0,007) istatistiksel anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı. Ayrıca endometrioma grubunda GSH seviyelerinin endometrioma + C vitamini grubundan (p<0,001) ve endometrioma + C vitamini + hesperidin grubundan (p<0,001) istatistiksel anlamlı olarak düşük olduğu saptandı. Ayrıca endometrioma + C vitamini grubu GSH seviyelerinin de endometrioma + C vitamini + hesperidin grubundan düşük olduğu bulundu (p=0,003). Folikül seviyeleri değerlendirildiğinde, endometrioma grubu ile endometrioma + C vitamini ve endometrioma + C vitamini+ hesperidin grubu arasında primordiyal, primer, sekonder, tersiyer, korpus luteum ve atretik folikül sayısı açısından anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Endometriomada tek başına C vitamini ya da C vitamini ile hesperidin uygulamasının AMH ve folikül sayısı üzerine etkisinin olmadığı; TNF-α ve MDA gibi inflamatuvar ve oksidatif stres belirtecini azalttıkları; antioksidan olan GSH'ı ise arttırdıkları gözönüne alındığında endometriomada C vitamini ve hesperidin kullanımının faydalı olacağı kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: C vitamini, endometrioma, hesperidin