COVID-19 döneminde belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolü: Aşı öncesi ve sonrası karşılaştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL NESİBE ÖZKARS
Danışman: Aynur FEYZİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmanın amacı psikolojik dayanıklılığın belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik belirtiler arasındaki aracı rolü olup olmadığını bulmak ve bahsi geçen değişkenlerin yaklaşık bir yıl arayla aşı öncesinde ve sonrasında ortalamalarını kıyaslayarak aşının ortaya çıkışının ve pandemi üzerinden geçen bir yılın bu değişkenler üzerindeki etkisini görmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgi formu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ), Kısa Semptom Envanteri (KES) ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) kullanılmıştır. Ölçek puanları arasındaki ilişki Pearson korelasyon yöntemi kullanılmış olup aracılık analizinde ise hiyerarşik regresyon yöntemi kullanılmıştır. Gruplar arasında karşılaştırma yöntemleri olarak iki gruba ilişkin karşılaştırmada bağımsız gruplar t testi yöntemi, üç veya daha fazla gruba sahip ölçümlerin karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre, psikolojik dayanıklılığın psikolojik belirtiler ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi arasında kısmi aracılık rolü mevcuttur. Belirsizliğe tahammülsüzlük psikolojik belirtilerle pozitif ve psikolojik dayanıklılıkla negatif ilişkilidir. Aşı öncesi ve aşı sonrası grup karşılaştırmasında, aşı sonrası yani bir yıl arayla ölçümü yapılan grubun psikolojik belirtiler ve belirsizliğe tahammülsüzlük puanı aşı öncesi ve pandeminin ilk başladığı zamanlara tekabül eden gruba göre daha yüksektir. Covid-19 pandemisinin yaşam kalitesini etkileme düzeyi arttıkça belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik belirtiler puanları artarken, psikolojik dayanıklılık puanları azalmıştır. Sonuç: Psikolojik dayanıklılığı güçlendirmenin hem belirsizliğe tahammülsüzlüğün azalmasına katkıda bulunacağı hem de psikolojik belirtilerin ortaya çıkması konusunda koruyucu bir rol oynayacağı düşünülmektedir. Aşı sonrası değişkenlerin ortalaması artmıştır ve bunun da pandeminin uzayan etkilerinin aşıya rağmen ruh sağlığı üzerindeki olumsuz yansımasına örnek teşkil ettiğine inanılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Covid-19, Psikolojik Belirtiler, Psikolojik Dayanıklılık