Akciğer ve akciğer dışı tüberkülozda xpert ve xpert ultra testlerinin tanısal verimliliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İHSAN TOPALOĞLU
Danışman: Serir ÖZKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: GeneXpert MTB/RIF ve GeneXpert MTB/RIF Ultra testleri klinik örneklerde Mycobacterium tuberculosis' i ve rifampisin direncini konvansiyonel yöntemlere görece daha erken saptayarak, etkili tedavi protokolünün oluşturulmasına ve bulaş önlemlerinin erken dönemde alınmasına katkı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı hastanemizde 2016 ve 2020 yılları arasında tüberküloz tanısı ve rifampisin direncinin belirlenmesi için kullanılan GeneXpert MTB/RIF ve GeneXpert MTB/RIF Ultra testlerinin tanısal verimliliğini ve klinik önemini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kohort çalışmasına, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Ve Araştırma Hastanesinde Ocak 2016-Aralık 2018 (1. Dönem) ve Mart 2019-Haziran 2020 (2. Dönem) yılları arasında hastalardan alınan akciğer ve akciğer dışı materyellerde, GeneXpert MTB/RIF veya GeneXpert MTB/RIF Ultra moleküler tanı yöntemleri ve konvansiyonel tanı yöntemleri (mikroskopi, kültür, antibiyogram, histopatoloji) uygulanan, 18 yaş üstü hastalar dahil edilmişlerdir. Birinci dönemde uygulanan GeneXpert MTB/RIF ve ikinci dönemde uygulanan GeneXpert MTB/RIF Ultra testlerinin tanısal verimliliği; a) mikroskopi ve kültür pozitif akciğer tüberkülozlu hastalar , b) mikroskopi negatif kültür pozitif akciğer tüberkülozlu hastalar, c) total akciğer tüberkülozlu hastalar ve d) akciğer dışı tüberkülozu hasta gruplarında araştırılmıştırBulgular: Çalışmaya alınan hastaların 324' ü (%27.3) kadın 1042' si (%76.3) erkekti. Klinik, radyolojik ve labarotuvar verileri ile değerlendirilen hastaların 833' üne akciğer TB' u, 29' una akciğer dışı TB tanıları konulmuştur. Akciğer örneklerinin 719' unda, akciğer dışı örneklerin 19' unda kültürde üreme görülmüştür. Akciğer örneklerinin 510' u GeneXpert MTB/RIF, 770' i GeneXpert MTB/RIF Ultra ile çalışılmıştır. Kültür altın standart kabul edildiğinde GeneXpert MTB/RIF testinin tüm akciğer, ARB mikroskopisi negatif ve pozitif örneklerde sırasıyla duyarlılığı %99.29, %95.65, %99.50, özgüllüğü %49.23, %51.11, 47.62 saptanmıştır. GeneXpert MTB/RIF ile 18 hastada rifampisin direnci saptanmış ve rifampisin direncini saptamadaki duyarlılığı %94, özgülüğü %99 bulunmuştur. GeneXpert MTB/RIF Ultra testinin tüm akciğer, ARB mikroskopisi negatif ve pozitif örneklerde sırasıyla duyarlılığı %98.56, %80, %98.97, özgüllüğü %89.66, %94.58, %48, saptanmıştır. GeneXpert MTB/RIF Ultra ile 11 hastada rifampisin direnci saptanmış ve rifampisin direncini saptamadaki duyarlılığı %100, özgülüğü %99 bulunmuştur. Akciğer dışı klinik örneklerinin 61' i GeneXpert MTB/RIF testi, 25' i GeneXpert MTB/RIF Ultra ile çalışılmış ve GeneXpert MTB/RIF testinin akciğer dışı TB' da duyarlılığı %90.91, özgüllüğü %98, GeneXpert MTB/RIF Ultra testinin duyarlılığı %100, özgüllüğü %70.59 saptanmıştır Sonuç: : GeneXpert MTB/RIF ve GeneXpert MTB/RIF Ultra testleri akciğer örneklerinde Mycobacterium tuberculosis' in saptanmasında duyarlılığı yüksek testlerdir ve akciğer tüberkülozunun hızlı tanısında yararlıdır. Ayrıca az sayıda basil içeren akciğer ve akciğer dışı TB' un ve rifampisin /çok ilaca dirençli TB' un klinik yönetiminde önemli bir etkisi olmuştur Anahtar kelimeler: Akciğer tüberkülozu, akciğer dışı tüberküloz, GeneXpert MTB/RIF, GeneXpert MTB/RIF Ultra, Mycobacterium tuberculosis, rifampisin direnci.