Obez bireylerde bozulmuş beden şekli algısı oranı ve kabul edilen ideal beden şeklinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSUN MARA UYSAL
Danışman: Can ÖNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı obez bireylerde bozulmuş beden şekli algısı oranını ve bu bireylerin kabul ettiği ideal beden şeklini belirlemektir. Gereç ve yöntem: Çalışmaya aile hekimliği polikliniğine başvuran 18 yaş ve üzeri; sekonder obezite, psikiyatrik hastalık tanısı olan ve/veya psikiyatrik ilaç kullanan hastalar dışındaki hastalar dahil edilmiştir. Çalışma 436 kişi ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan bireylere araştırmacılar tarafından oluşturulan iki bölümlü veri toplama formu uygulanmıştır. Bu formun ilk kısmında katılımcının sosyodemografik, ekonomik ve sağlık durumu ile ilgili sorular yöneltilmiş, formun ikinci kısmında ise kişinin beden algısı ve yeme tutumunu değerlendirmek amacıyla Stunkart Figür Ölçeği (SFÖ) ve Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) uygulanmıştır. Çalışma verileri SPSS 21.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada frekans, yüzde, sıklık, ortalama, ortanca, minimum ve maksimum değer, standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler, bivariable analizlerde ki kare ve Kendal-Tau testi uygulanmıştır. Anlamlı çıkan veriler lineer regresyon modellemesine tabi tutulmuştur. Bulgular: Katılımcıların beden kitle indeksleri (BKİ) kategorilerine göre aldıkları duygusal ve kısıtlayıcı yeme davranışı puanları incelendiğinde bireylerin BKİ arttıkça duygusal ve kısıtlayıcı yeme davranışında artma eğilimi olduğu görülmektedir. Katılımcıların BKİ'ye göre aldıkları dışsal yeme davranışı puanları incelendiğinde bireylerin BKİ ile dışsal yeme davranışının ters orantılı olduğu görülmektedir. Yani katılımcılarda zayıftan morbid obeze doğru gittikçe dışsal yeme davranışı azalmaktadır. Her bir BKİ kategorisi için cinsiyete göre duygusal yeme davranışı ortalama puanları kıyaslanmış morbid obez grubu dışında tüm gruplarda kadınların aldıkları ortalama puanların erkeklerden anlamlı olarak yüksek olduğu görülmüştür. BKİ ile SFÖ uyumu zayıftan morbid obeze doğru gittikçe azalmaktadır. Sonuç: Katılımcıların tümünde BKİ ve SFÖ arasındaki uyuma bakacak olursak %66 oranında anlamlı bir uyum söz konusudur. Fakat vücut kategorilerine göre bakacak olursak, zayılardan morbid obezlere doğru gittikçe skala uyumu anlamlı olarak azalmıştır. Obez bireylerde beden algısı normal bireylere göre oldukça düşüktür. Cinsiyete göre skala uyumuna baktığımızda özellikle obez ve morbid obez grupta kadınlarda beden algısının erkeklere göre daha düşük olduğunu, diğer gruplarda ise cinsiyetler arası anlamlı fark olmadığını gördük. Anahtar Kelimeler: Obezite, beden şekli algısı, yeme davranışı