Hekimlerde cinsel mitler, kişilik özellikleri ve yaşam doyum ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA NAZENDE BAYRAKTAR
Danışman: Yasemin KILIÇ ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Cinsellik konusuna toplumsal alanda genel anlamda merak duyulmasına karşın sağlığın değerlendirilmesinde sıklıkla göz ardı edildiği bilinmektedir. Bu durum genellikle toplumun kültürel ve sosyal yapısıyla ilişkili kabul edilse de yetersiz cinsel eğitim ve yanlış bilgilenme cinsellikle ilgili mitlerin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bu çalışmada hekimlerde cinsel mit düzeylerinin kişilik özellikleri ve yaşam doyumuyla ilişkisinin araştırılması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan hekimler ile yürütüldü. Araştırmanın evrenini 2021 yılı Nisan ve Temmuz aylarında görev yapan 1090 hekim oluşturmaktadır. Araştırma, basit tabakalı örnekleme yoluyla seçilen 300 katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılmayı kabul eden kişilere elektronik posta veya mobil telefon ile anket formu iletilmiştir. Anketin ilk kısmı sosyodemografik özellikleri ve bireyin cinsel özgeçmişi ile ilgili soruları, ikinci kısmı Cinsel Mitler Ölçeğini, üçüncü kısmı Sıfatlara Dayalı Kişilik Testini, dördüncü Kısmı Yaşam Doyum Ölçeğini içermektedir. Elde edilen veriler istatistik paket programında Ki-kare testi ve Fisher'in Exact testi ile analiz edilmiştir. Sayısal bağımlı değişkenler Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis ile analiz edilmiştir. Korelasyon ilişkilerinde Pearson ve Spearman korelasyonları uygulanarak; %95 güven aralığında değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan 300 hekimin yaş ortalamaları 35,22±9,14 yıl olup %58,67'sini kadındır. Çalışma grubunun Cinsel Mitler Ölçeği (CMÖ) toplam puan ortalaması 45,54±14,77'dir. Katılımcılardan erkek hekimlerin, cinsel aktif olduğunu ve başkalarından duyduğu cinsellikle alakalı kesin söylemlere inandığını ifade edenlerin CMÖ puan ortalamaları anlamlı daha yüksek saptanırken, annesinin öğrenim düzeyi yüksek lisans ve üstü olan hekimlerin CMÖ puan ortalaması anlamlı düşük bulunmuştur. Katılımcıların %52'sinin cinsellikle ilgili konuları aileleri ile konuşamadığı, %3,3'ünün ailesinde cinsellikle alakalı konuşmanın yasak olduğu saptanırken, %71,6'sı cinsellikle ilgili ilk bilgi kaynağını arkadaş olarak tanımlamıştır. Katılımcıların %79 u tıp fakültesi eğitimi sırasında, %71,3'ü ise meslek hayatı boyunca cinsellikle ilgili eğitim almadığını belirtmiştir. Çalışma grubunun %41,67'si cinsellikle ilgili bilgi düzeyini yeterli bulmayıp, %43,33'ü cinsellikle alakalı kulaktan dolma bilgiler nedeniyle korku yaşamıştır. Aile içinde cinselliği rahatlıkla konuşabilen katılımcıların yaşam doyumu anlamlı yüksek bulunurken, cinsel ilişki sıklığını yeterli bulan, cinsel hayatını 'çok iyi' şeklinde değerlendiren ve cinsel bilgi düzeyini yeterli olrak tanımlayan katılımcıların yaşam doyumu anlamlı yüksek bulunmuştur. Kişilik özelliklerinde deneyime açıklık puanı yüksek saptananlarda cinsel mit oranları anlamlı olarak daha düşükken, sorumluluk puanı yüksek olan bireylerin cinsel mit oranları anlamlı olarak daha yüksektir. Sonuç: Katılımcıların %79'unun tıp fakültesi eğitimi sırasında, %71,3'ünün ise meslek hayatı boyunca cinsellikle ilgili eğitim almadığı dikkat çekmektedir. Hekimlerdeki cinsel mit varlığının azımsanamayacak seviyede olduğu, aile içinde cinsellik ile ilgili konuşulmasının ve anne eğitim düzeyinin cinsel mit oluşması açısından önemli olduğu saptanmıştır. Cinsel mitlerle yaşam doyumu arasında anlamlı ilişki bulunmadığı ancak kişilik özellikleriyle ilişkili olduğu saptanmıştır. Tıp fakültesinde ve mesleki eğitim sürecinde sağlık profesyonellerine yönelik cinsel eğitimlerin artırılmasının hekimlerin doğru ve nitelikli danışmalık yapabilmesi adına faydalı olacağı düşünülmektedir. Anne eğitim düzeyinin artırılması ve cinselliğin aile içinde de konuşulabilir hale gelmesi için yapılacak topluma yönelik eğitimlerin cinsel mitlerin oluşmasının ve yayılmasının önlemede faydalı olacağı düşünülmektedir.