Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu tanısı olan çocuklarda risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR ERİKAN
Danışman: Yusuf Çetin DOĞANER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olan çocuk hastalardaki risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel desende planlanan çalışmamız 01.02.2022-31.07.2022 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları kliniğine bağlı polikliniklere başvuran 50 tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olan çocuk hastaların ebeveynleri ve 50 tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olmayıp başka herhangi bir nedenle başvurmuş olan çocukların çalışmaya katılmakta gönüllü ebeveynleri ile yapılmıştır. Çalışma hakkında bilgilendirilmeyi müteakip, katılmayı kabul eden ve onam alınan ebeveynlere araştırmacılar tarafından hazırlanmış olan sosyodemografik özellikleri ve ilişkili tıbbi öykülerini araştıran klinik soruları içeren anket formundaki sorular yüz yüze veya telefon görüşmesiyle sorularak cevaplanması istenmiştir. Çalışmamızda ölçek kullanılmamıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 50 tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu (İYE) hastasının; yaş ortalaması 9,06 (SS:4,55), ağırlık ortalaması 35,68 kg (SS:19,62) ve ortalama persentil karşılığı 61,08 (SS:30,26), boy ortalaması 130,46 cm (SS:25,24) ve ortalama persentil karşılığı 50,68 (SS:37,42) olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan 50 tekrarlayan İYE olmayan kontrol hastanın yaş ortalaması 9,12 (SS:9,12), ağırlık ortalaması 37,78 kg (SS:15,99) ve ortalama persentil karşılığı 68,16 (SS:33,29), boy ortalaması 134,72 cm (SS:25,19) ve ortalama persentil karşılığı 52,86 (SS:29,98) olarak bulunmuştur ve iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Çalışmaya katılan kızlarda tekrarlayan İYE olanların oranı %58,8 iken erkeklerde tekrarlayan İYE olanların oranı %31,3'tür. Kız cinsiyette tekrarlayan İYE anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur (p=0,018). Tekrarlayan İYE ile ebeveynin eğitim seviyesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p=0,003). İlkokul mezunu olanların çocuğunda tekrarlayan İYE olanların oranı %72,7; lise mezunu olanların çocuğunda tekrarlayan İYE olanların oranı %65,0; üniversite mezunu olanların çocuğunda tekrarlayan İYE olanların oranı %33,3 'tür. Buna göre ebeveynin eğitim düzeyi arttıkça çocukta tekrarlayan İYE azalmaktadır. Enfeksiyonu etkileme durumu için yapılan lojistik regresyon analizinde sık sık kabızlık olması durumu; defekasyon sonrası temizliğin yapılma şekli, kardeşlerinde de tekrarlayan İYE olma durumu ve çocuğun cinsiyeti; enfeksiyonu etkilemektedir (p<0,05). Buna göre sık sık kabızlığı olan çocuklarda tekrarlayan İYE olma olasılığı kabızlığı olmayanlara göre 4,25 kat fazladır (p=0,023; OR:0,235). Defekasyon sonrası temizliği arkadan öne doğru olanlarda tekrarlayan İYE olma olasılığı önden arkaya doğru olanlara göre 8,35 kat fazladır (p=0,007; OR:8,349). Kardeşlerinde tekrarlayan İYE olanlarda kendilerinde tekrarlayan İYE olma olasılığı kardeşlerinde olmayanlara göre 44,72 kat fazladır (p=0,004; OR:44,721). Kızlarda tekrarlayan İYE olma olasılığı erkeklere göre 7 kat daha fazladır (p=0,005; OR:7,04). Sonuç: Çalışmamız sonuçlarına göre tekrarlayan İYE kız cinsiyette, kabızlığı olan çocuklarda, temizlik alışkanlıkları eksik olan çocuklarda, ebeveynin eğitim düzeyi düşük olan çocuklarda daha sık görülmektedir. Tekrarlayan İYE olan ve olmayan çocuklar arasında persentil farklılığı olmayıp büyüme gelişmeyi etkilememektedir. Tekrarlayan İYE'ye yakalanmamak için hem çocuklara hem de ebeveynlere temizlik eğitimi verilmelidir, çocuğun kabız olmamasına dikkat edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Çocuk, idrar yolu enfeksiyonu, relaps, risk faktörü.