Mesane kanserlerinde CALD1 ve JAK/STAT sinyal yolu ve PD-L1 gen ekspresyon ilişkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM HALİL BALOĞLU
Danışman: Serdar ARISAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Mesane, böbrekler tarafından üretilen idrarın dışarı atılmasında görev alan en içte mesane ürotelyumu ile kaplı içi boş bir organdır. Mesane ürotelyal karsinomu insidans ve prevelansı yaşla birlikte artmaktadır. Gelişimi için sigara kullanımı, kimyasal maruziyeti, yaş, kronik inflamasyon gibi bir çok risk faktörü bulunmaktadır. Mesane kanseri temel olarak kasa invaze ve kasa invaze olmayan mesane kanseri olmak üzere 2 alt tipte sınıflandırılır. PD-L1 ekspresyon düzeyinin incelenmesi hali hazırda uygulanan immunoterapilerin yanıtını belirlemede kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra CALD1 ekspresyonunun ise mesane kanseri için prognostik olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca JAK/STAT yolunun aktivasyonu PD-L1 ekspresyonunu artırabilir. Hipotezimiz; mesane tümörlerinde immünoterapi hassasiyeti ilişkili hedef genlerden CALD1 aracılı PD-L1 in mRNA ekspresyon seviyesinin ve JAK1 ekspresyon düzeyinin mesane kanseri için prognostik olabileceğini göstermektir. Materyal ve Metot: Çalışma 27 adet mesane tümörü 28 adet sağlıklı hasta popülasyonu örnekleri içerecek şekilde 2 grupta planlandı. Tümör grubu rezeke edilen tümör materyali örnekleri ve sağlam grup mesane örnekleri ayrı ayrı -80°C de saklandı. Protein ifadesinin belirlenmesi için alınan doku örnekleri bir dizi hazırlık işlemi sonrasında oda sıcaklığında getirilmiş kemilüminesans madde ile 1 dakika boyunca muamele edildiler ve kemilüminesans ölçen cihaz yardımıyla band profilleri incelendi. Gen ifadesinin belirlenmesi için RNA izolasyonu RNAzol kullanımı ile elde edilmiş.qRT PCR ile ilgili primerler tanımlanmıştır. Pfaffl formülasyonuna göre PCR reaksiyonlarındaki GAPDH ile her bir seçili mRNA ifadesi normalize edilmiştir. Bulgular: Toplamda 55 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Kontrol grubu 28 tümör grubu ise 27 hastadan oluşmaktaydı. Tümör grubu yaş ortalaması 68+/-10,1 kontrol grubu yaş ortalaması 60,78+/-7,82 olarak belirlendi. 6 hastada KİMK 21 hastada KİOMK mevcuttu. 1 hastada mikropapiller varyant, 1 hastada kordoid karsinom saptandı. 6 hastada ise CIS pozitifliği mevcuttu. CALD1 proteini tümör dokusunda örneklerinde kontrol grubu doku örneklerine göre anlamlı düzeyde daha yüksek belirlenmiştir (p=0,0001). Dokularda JAK1 protein düzeyi ise tümör grubunda düşük saptanmış olup kontrol grubuyla farklılık izlenmiştir (p=0,01). Ancak düşük seviye antikor bağlanması, tümör ve kontrol grubu arasında anlamlı farklılığı net olarak ortaya koyamamaktadır. STAT5 protein düzeyinin ise tümör grubunda anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p=0,0001). CALD1, PD-L1, JAK1, STAT5 gen ifadeleri belirlemesi için toplanan RNA örnekleri arasında tümör grubunda tüm moleküllerde RNA ekspresyonunda artış saptanmıştır (Sırasıyla p=0,0001; p=0,0001; p=0,0001; p=0,0001) mRNA ekspresyonunun sınır değeri CALD1 için 1,625; PD-L1 için 1,5; JAK1 için 1,975; STAT5 için 1,563 olarak belirlenmiştir. CALD-1 ve PD-L1 gen ifadesinin beraber değerlendirmesinde tümör grubundaki gen ifadesi benzer artış ve azalma trendi göstermiştir (p<0,0005). Bu durumun kontrol grubundaki örnekler için anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p=0,4014). Sonuç: Proje kapsamında elde edilen sonuçlar ürotelyal karsinom için seçilen 4 gen hedefi olan CALD1, PD-L1, STAT5 ve JAK1 için tanımlanmıştır. CALD1 tümör örneklerinde mRNA ve protein düzeyinde artış gösteren ifade düzeyi ile dikkat çekmiştir. Kontrol örneklerinde ise CALD1 bazal ifade düzeyinde temsil edilmiştir. Benzer şekilde STAT 5 in de ifade düzeyindeki değişiklikler benzerlik göstermiştir. JAK1 ise protein düzeyi zayıf antikor bağlanmasına bağlı gruplar arası net olarak ayırt edilememiştir. Ancak mRNA düzeyinde belirgin ekspresyon artışı yalnızca tümör grubunda izlenmiştir. mRNA düzeyinde CALD-1/PD-L1 ve JAK1/STAT5 ikili belirteçleri yüksek korelasyon ile tümör dokularında etkili biyobelirteçlerdir. Bu kapsamda hem CALD1 in hem de PD-L1 tümör gruplarında kontrol grubuna göre seçici olduğu belirlenmiştir. JAK1 ve STAT5 ise potansiyel seçici biyobelirteçlerdir. Anahtar kelimeler: Mesane tümörü, İmmunoterapi, PD-L1, CALD1, JAK1, STAT5