İdrar kaçırma şikayeti ile başvuran hastalarda inkontinans şiddeti, yaşam kalitesi etkilenimi, benlik saygısı etkilenimi ve bunların ilişkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEYLA HABİBENUR İMAN
Danışman: Mustafa Reşat DABAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üriner inkontinans (Üİ) istemsizce idrar kaçırma şeklinde tanımlanan, yaşam kalitesini etkileyen; kişinin kendine güveninin azalması, sosyal faaliyetlerde azalma sonucu bireyde yalnızlaşmaya yol açan, neticesinde ekonomik yük getiren, önemli bir sağlık problemidir. Bu araştırma, idrar kaçırma şikayeti ile üroloji polikliniğine gelen hastalarda benlik saygısı etkilenimi ile inkontinans şiddetinin ve yaşam kalitesinin Üİ ile etkilenimini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Üroloji polikliniğe idrar kaçırma şikayeti ile gelen, çalışmaya katılmayı kabul eden hastalara randomizasyon yapılmadan, araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik form, Rosenberg benlik saygısı ölçeği, ICIQ-SF, İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği (I-QOL) %95 güven aralığında 111 kişiye yaklaşık 3 ayda, yazılı onam alındıktan sonra yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Verilerin analizi için Kruskal Wallis testi, Mann-Whitney U Testi ve Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 paket programı kullanılmış olup, p<0.05 istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 111 hastanın 82 tanesi kadındı. Çalışmaya katılan 111 katılımcının yaş ortalaması 51,0±15,2 idi. Katılımcıların eğitim durumlarına bakıldığında ise %8,1'i (n=9) okul bitirmemiş, %58,5'u (n=65) ilkokul/ortaokul ya da ilköğretim mezunu; Gelir durumlarının dağılımında ise %62,9'u 3000- 6000 tl arasında gelire sahipti. Çalışmaya katılan hastaların vücut kitle indeksleri ortalama değeri 27,7±4,9 olup VKİ değeri yükseldikçe hastaların idrar kaçırma sıklık ve şiddetinde artış saptanmıştır. Dul olanların evli ve bekarlara göre inkontinans yaşam kalitesi istatistiksel olarak anlamlı düşük, ICIQ-SF Skoru istatistiksel olarak anlamlı yüksekti. Kronik hastalığı olan grubun kronik hastalığı olmayanlara göre inkontinans yaşam kalitesi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük, idrar kaçırma sıklığı ve şiddeti istatistiksel olarak anlamlı yüksekti. İnkontinans yaşam kalitesi üniversite mezunlarında okul bitirmemiş ve ilkokul mezunlarına göre anlamlı yüksek, idrar kaçırma sıklık ve şiddeti anlamlı düşüktü. RBSÖ puanı üniversite mezunlarında okul bitirmemiş olanlara göre anlamlı düşük saptandı (p=0,005) Çalışan kişilerin inkontinans yaşam kalitesi daha yüksek, idrar kaçırma sıklığı ve şiddeti anlamlı olarak daha düşüktü. İnkontinans miktarı fazla ve orta olanlarda RBSÖ puanı az olanlara göre yüksek saptandı. Psikosomatik Puanı inkontinans miktarı fazla olanlarda az olanlara göre anlamlı yüksek saptandı. Çalışmaya katılan kişilerin idrar kaçırma sıklığı ve şiddeti arttıkça IQOL'den aldıkları puanlar anlamlı derecede düşmektedir (p<0.001). Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği' den yüksek puan alan kişilerin Uluslararası İnkontinans Sorgulama Kısa Formu skorları daha yüksek saptanmıştır (p=0.002). Sonuç: Üriner inkontinansın hastalar tarafından utanma nedeniyle paylaşılmaması, idrar kaçırmanın yaşlanmanın doğal neticesi olduğu yanılgısı ve hekimler tarafından yeterince sorgulanmaması gibi nedenler tanı, tedavi alma oranlarını düşürmektedir. Eğitim seviyesi düşük hastaların benlik saygısı ve yaşam kalitesinin daha fazla etkilendiği ön planda tutularak bu gruplara öncelikli yaklaşılmalıdır. Anahtar Sözcükler: Üriner İnkontinans, Yaşam kalitesi (Quality of life), Benlik kavramı, Benlik saygısı