Kırsal bölgede yaşayan 65 yaş üstü bireylerin yaşlı dostu aile sağlığı merkezi enstrüman seti ile taranması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUNCAY ÇELTİK
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, kırsal ve kentsel bölgede yaşayan 65 yaş üstü bireylerin Yaşlı Dostu Aile Sağlığı Merkezi Enstrüman Seti ile taranması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Mart 2020- Ağustos 2021 tarihleri arasında Bursa ili Karacabey ilçesi 16.10.013 nolu aile hekimliği birimine kayıtlı 65 yaş üstü kişiler ile yapıldı. Bu çalışma ilçe merkezinde bulunan aile sağlığı merkezimizde ve köylerde gezici sağlık hizmetini verdiğimiz sağlık evlerinde yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul edenlere sosyodemografik veri formu doldurulmuş ve Yaşlı Dostu Aile Sağlığı Merkezi Enstrüman Seti tarama testi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda hem kırsal ve hem de kentsel bölgede yaşayan aile hekimliği birimimize kayıtlı 65 yaş üstü kişiler, Yaşlı Dostu Aile Sağlığı Merkezi Enstrüman Seti ile değerlendirilmiştir. Kentte yaşayan hasta grubunda hiperlipidemi görülme oranı %12,90 ve kırsal alanda yaşayanlarda ise %6,60 olup, kentte yaşayan hasta grubunda hiperlipidemi görülme oranının daha yüksek olduğu saptanmıştır(p=0,040). Diyabet görülme oranının da gruplar arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Kentte yaşayan hastalarda diyabet görülme oranı %23,90 ve kırsal alanda yaşayanlarda %13,80 olup kentte yaşayan hasta grubunda diyabet görülme oranın da kırsalda yaşayan hasta grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,012). Kentte yaşayan hasta grubunda psikiyatrik hastalık görülme oranı %2 ve kırsal alanda yaşayanlarda %7,70 olup kırsal alanda yaşayan hastalarda daha yüksek oranda psikiyatrik hastalık geliştiği görülmüştür(p=0,008). Kırsalda yaşayıp işitme tarama testine göre sevk edilen hastaların oranının kentte yaşayan hastalara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir(p=0,018). Sonuç: Araştırma sonuçları incelendiğinde çok sayıda yaşlı kişide taranan hastalıklar yönünden ileri değerlendirme için sevk ihtiyacı olduğu görülmüştür. Çalışmamızın en önemli sonuçlarından bir tanesi Yaşlı Dostu Aile Sağlığı Merkezi Enstrüman Seti tarama sonuçları açısından kırsal bölgede yaşayanlar ile kentsel bölgede yaşayanların ileri değerlendirilme için sevk oranları arasında fark bulunamamasıydı. İstisnai olarak işitme problemi açısından sevk edilenler kırsal bölgede daha yüksek oranda idi. Bu sonuçlardan hareketle yaşlı bireylerin yılda en az bir kez Yaşlı Dostu Aile Sağlığı Merkezi Enstrüman Seti ile sağlık taramalarının yapılması önerilebilir. Yaşlı sağlığına birinci basamak sağlık hizmetlerinde gereken önemin verilmesiyle yaşlı nüfusun günlük yaşamda bağımsızlık seviyelerinin ve yaşam kalitesinin arttırılması sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: Kırsal; Yaşlılık; Yaşlı Dostu Aile Sağlığı Merkezi Enstrüman Seti; Tarama testi