Sodyum ve potasyum analitleri için hasta bazlı gerçek zamanlı kalite kontrol değerlendirmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEVSER KAYA SEVİNÇ
Danışman: Nilhan NURLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Bu çalışmada, klinik karar süreçlerinde kritik öneme sahip Sodyum (Na) ve Potasyum (K) testleri için laboratuvarımıza özgü Hasta Bazlı Gerçek Zamanlı Kalite Kontrol (HBGZKK) prosedürünün geliştirilmesi ve hata tespit performanslarının değerlendirilmesi açısından İç Kalite Kontrol (İKK) ile karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ocak–Kasım 2023 döneminde COBAS 6000 analizöründe İyon Seçici Elektrot yöntemiyle çalışılan hasta sonuçları retrospektif olarak analiz edildi. Veriler iki set hâlinde ayrıldı: ilk 6 ay yöntem seti, son 5 ay kontrol seti olarak kullanıldı. HBGZKK prosedürü; dahil etme/hariç tutma kriterleri, kesme sınırları ve Üstel Ağırlıklı Hareketli Ortalama (ÜAHO) algoritması temelinde kurgulandı. Yapay hata (bias) eklenerek ANPed/MNPed (ortalama/ ortanca etkilenen hasta sayısı) ve FPR (yanlış pozitif oran) ile performans doğrulaması yapıldı. Bulgular: Her iki analit için de HBGZKK prosedürü oluşturuldu ve geçerli bulundu. Belirlenen ideal parametrelerle %5 hedef FPR sağlandı. Bazı sanal günlerde HBGZKK'nin İKK'den daha erken alarm verdiği; ayrıca İKK'nin normal olduğu durumlarda da HBGZKK'nin hata sinyali oluşturabildiği gözlemlendi. Ayrıca HBGZKK'nin preanalitik sürece duyarlılığı da tespit edildi. Sonuç: HBGZKK, laboratuvarlara özgü yapılandırılabilir ve gerçek zamanlı hata yakalama yeteneği ile İKK'yi tamamlayıcı etkili bir araçtır. Bu çalışmada elde edilen bulgular, HBGZKK'nin rutin kalite kontrol süreçlerine entegrasyonunun hasta güvenliğini artırmada katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Hasta Bazlı Gerçek Zamanlı Kalite Kontrol, İç Kalite Kontrol, Üstel Ağırlıklı Hareketli Ortalama