Diabetes mellitus tanısını yeni almış ve son üç ay içinde SGLT-2 inhibitörü ile kombine metformin ve monoterapi metformin tedavisi başlanmış bireylerde tedavinin kemik dansitometresi, vitamin D, kemik spesifik ALP ve osteokalsin üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA YILDIZ
Danışman: Ahmet Engin ATAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Osteoporoz ve Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM), metabolik süreçlerde ortak mekanizmalar paylaşan ve sıklıkları giderek artan iki önemli hastalıktır. Diyabetin iyi metabolik kontrolü kemik sağlığını desteklese de bazı antidiyabetik ilaçlar kemik metabolizması üzerine doğrudan etkiler gösterebilir. Bu çalışmanın amacı, T2DM tanısı yeni konmuş ve benzer demografik, dansitometrik özellikler gösteren bireylerde metformin monoterapisi ile metformin + sodyum glukoz ko-transporter 2 inhibitörü (SGLT-2i) kombinasyonunun kemik metabolizması üzerindeki etkilerini biyokimyasal ve hormonal parametreler aracılığıyla değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: 1 Ocak 2025 – 1 Eylül 2025 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin İç Hastalıkları polikliniğine başvurusunda T2DM tanısı alan, monoterapi metformin ve metformin kombine SGLT-2 inhibitör tedavisi başlanan 56 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların her vizitte fizik muayeneleri, demografik özellikleri, bilinen hastalıkları kaydedildi. Hastaların başlangıç ve 6.ay hemogram ve biyokimyasal parametreleri, 25-hidroksivitamin D düzeyleri, kemik spesifik alkalen fosfataz ve osteokalsin düzeyleri çalışıldı. Araştırmamızda monoterapi metformin başlanan bireyler kontrol grubu olarak seçildi. Başlangıç kemik dansitometre ölçümü DMS marka 2016 model Stratos dR ile yapıldı ve hastaların T skorları kaydedildi. Bulgular: Çalışmamızda grupların başlangıçta yapılan kemik ölçümlerinde L1–L4 T skoruna göre sınıflamada, her iki grupta da çoğunlukla normal kemik yoğunluğuna sahip bireylerin yer aldığı görülmüştür (metformin %64,3; metformin + SGLT-2 inhibitörü %60,7; p>0,05). Dansitometrik olarak benzer dağılıma sahip gruplarda gruplar arası karşılaştırmalar (p₁ değerleri) yapıldığında başlangıç (0. ay) ve takip (6. ay) dönemlerinde kemik spesifik alkalen fosfataz, 25-hidroksivitamin D, osteokalsin, kalsiyum, fosfor ve magnezyum düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p₁>0,05). Her bir grubun kendi içinde 0. ve 6. ay ölçümleri karşılaştırıldığında (p₂ değerleri), hem metformin (p₂ 0,05). Öte yandan, fosfor düzeylerinde metformin grubunda anlamlı artış görülürken (p2 0,05). Sonuç: Bulgularımız, metformin ve metformin + SGLT-2 inhibitörü tedavisinin kısa dönem (6 aylık) uygulamasında kemik metabolizması üzerinde benzer etki profiline sahip olduğunu ve olumsuz bir etkisinin bulunmadığını göstermiştir. Her iki tedavi yaklaşımının da 25-hidroksivitamin D düzeylerinde anlamlı artış sağladığı görülmüştür. Bu durum, söz konusu tedavi protokollerinin uzun dönemde kemik metabolizması üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceğini düşündürmektedir.