Mezenter iskemi sonrası meydana gelen reperfüzyon hasarını önlemede intraarterial uygulanan bemiparin sodyum'un etkinliği: Hayvan deneyi modeli
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZUHAL ÖZGÜN ERKESKİN
Danışman: Mutlu DOĞANAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akut mezenter iskemisi, kan dolaşımının hasarı sonucu damar oklüzyonu ve barsak beslenmesinin bozulması sonucu yüksek mortalite ve morbiditeye yol açan ciddi bir hastalıktır. Mezenter iskemi sonrası reperfüzyon hasarını önlemede iskemi reperfüzyon (İ/R) patofizyolojisini ele alarak; mekanizmayı tetikleyen oksijen radikallerinin üretimini, inflamasyonu ve endotel disfonksiyonunu azaltmak ve/veya engellemek, deneysel mezenterik İ/R çalışmalarında ana amaçtır. Literatürde bu konuyla ilgili farklı farmakolojik ajanların kullanıldığı birçok çalışma mevcuttur. Yapılan çalışmalar, Faktör Xa inhibitörü olan bemiparin sodyumun antitrombotik etkisinin yanı sıra antioksidan, anti-inflamatuar, endotel koruma açısından potansiyel etkileri olabileceğini göstermektedir. Çalışmamızda, yaygın klinik kullanımı ile birlikte antiinflamatuar ve immunmodülatör etkili, ikinci jenerasyon düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) olarak adlandırılan Bemiparin sodyum'un intestinal İ/R hasarında koruyucu etkisi araştırılması amaçladık. Gereç ve Yöntem: Hayvan deneyi modeli olarak planlanan bu çalışmada 7'şer adet ortalama 250-300 gr ağırlığında, Wistar- Albino dişi ratlardan oluşan 5 grup oluşturuldu. 1.grup (n=7) (Kontrol grubu) Superior mezenterik arter (SMA) izole edilerek ortaya konuldu ancak klemplenmedi. 2.grup (n=7) (30 dakika İskemi/Reperfüzyon uygulanan grup) SMA izole edilerek aortadan çıktığı yerin hemen distalinden 30 dakika klempe edildikten sonra 120 dakika sonra reperfüzyon uygulandı. 3.grup (n=7) (60 dakika İskemi /Reperfüzyon uygulanan grup) SMA izole edilerek aortadan çıktığı yerin hemen distalinden 60 dakika klempe edildikten sonra 120 dakika reperfüzyon uygulandı. 4.grup (n=7) (30 dakika İskemi/Referfüzyon + 70 IU/kg bemiparin sodyum uygulanan grup) SMA izole edilerek aortadan çıktığı yerin hemen distalinden 30 dakika klempe edildi. SMA içine 70 IU/kg bemiparin sodyum verildikten sonra 120 dakika reperfüzyon uygulandı. 5.grup (n=7) (60 dakika İskemi/Referfüzyon + 70 IU/kg bemiparin sodyum uygulanan grup) ise SMA izole edilerek aortadan çıktığı yerin hemen distalinden 60 dakika klempe edildi. SMA içine 70 IU/kg bemiparin sodyum verildikten sonra 120 dakika reperfüzyon uygulandı. Deneyin sonunda terminal ileum ve jejunum doku örnekleri toplandıktan ve intrakaridyak kan alımından sonra tüm ratlar sakrifiye edildi. Mukozal hasar değerlendirmesinde Park/Chiue histolojik skorlama sistemi kullanıldı. İskemi reperfüzyonun sistemik etkilerini göstermek için kan örneklerinden; Üre, Kreatinin, Potasyum (K), Albumin, Alanin Aminotransferaz (ALT), Aspartat Aminotransferaz (AST), Laktat Dehidrojenaz (LDH) ve C reaktif protein (CRP) değerleri çalışıldı. Bulgular: Çalışma sonucunda, jejunum preparatlarında gruplar arasında Park/Chiue grade sınıflaması açısından hem sayıca hem de istatiksel analiz açısından anlamlı farkılılık saptandı (p<0.05).Terminal ileumda gruplar arasında ise Park/Chiue grade sınıflaması açısından sayıca faklılık olmakla birlikte; istatiksel olarak anlamlı farkılılık görülmedi (p=0.065). 30 dk İ/R+ Bemiparin sodyum, 60 dk İ/R+ Bemiparin sodyum gruplarındaki ( Grup 4,5) ratlardan toplanan terminal ileum ve jejunum örneklerinde ortalama grade, ilaç verilmeyen gruba (Grup 2,3) göre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). Albumin, ALT, AST, CRP, Kreatinin, LDH, Potasyum, Üre biyokimyasal kan değerleri, ilaç verilmeyen gruplarda (Grup 2, Grup 3), ilaç verilenlere (Grup 4,5) göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Sonuç: Çalışmamız neticesinde intraarterial uygulanan bemiparin sodyum'un mezenter iskemi sonrası meydana gelen reperfüzyon hasarını hafifletici etkileri olduğu düşüncesindeyiz. Anahtar kelimeler: Mezenter iskemi, iskemi/reperfüzyon hasarı, bemiparin sodyum