Yoğun bakımda çalışan hemşirelerin karar verme becerileri ile fiziksel kısıtlamaya ilişkin bilgi, tutum ve uygulamalarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEVVAL AYDIN KARATAŞ

Danışman: Tülay BAŞAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma yoğun bakımda çalışan hemşirelerin fiziksel kısıtlamaya yönelik bilgi, tutum ve uygulamaları ile karar verme becerisi arasındaki ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç-Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel özellikte tasarlanan araştırmaya, Türkiye'de bir eğitim ve araştırma hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde görev yapan 193 hemşire dâhil edilmiştir. Çalışma, ölçek kullanım izinleri, kurum izni ve etik kurul izni alındıktan sonra 01.02.2024-01.05.2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler "Tanımlayıcı Özellikler Formu", "Hemşire Karar Verme Ölçeği" ve "Hemşirelerin Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Bilgi Düzeyi, Tutum ve Uygulamaları Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Hemşirelerin tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek düzeylerindeki farklılaşmaların incelenmesinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizi kullanılmıştır. Hemşirelerin ölçek düzeylerini belirleyen boyutlar arasındaki ilişkiler pearson korelasyon analizleri aracılığıyla incelenmiştir. İstatistiksel kararlarda p ≤0.05 anlamlı farklılığın göstergesi olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin %76,2'si kadın, %72,5'i lisans mezunu ve yaş ortalaması 28,45±4,25'dir. Yoğun bakımda çalışan hemşirelerin; karar verme puanı ortalaması 104,20±9,79 ve fiziksel kısıtlamaya ilişkin bilgi düzeyi ortalaması 8,10±1,43, tutum ortalaması 31,73±4,42, uygulama ortalaması 35,06±3,18 olarak saptanmıştır. Hemşirelerin yaş, cinsiyet, eğitim durumu, meslekte ve yoğun bakımda hizmet süresi ve yoğun bakım hemşireliği sertifikasına sahip olma durumu ile karar verme puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Fiziksel kısıtlamaya ilişkin bilgi düzeyi, tutum ve uygulama puanı ile karar verme puanı arasında anlamlı pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur (p<0,05) . Sonuç: Bu çalışmada yoğun bakım hemşirelerinin fiziksel kısıtlamaya ilişkin bilgi düzeyi, tutum ve uygulama ile karar verme becerilerinin geliştirilmesi gerektiği bulunmuştur. Fiziksel kısıtlamaya yönelik yoğun bakım hemşirelerinin bilgi, tutum ve uygulamaları ile karar verme becerilerini geliştirmek için sürekli hizmet içi eğitim programlarının düzenlenmesi, lisansüstü eğitim ve yoğun bakım hemşireliği sertifika programına teşvik edilmeleri önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: Yoğun Bakım Hemşiresi, Fiziksel Kısıtlama, Bilgi, Tutum, Uygulama, Karar Verme