Tip-2 diabetes mellitus hastalarında kognitif fonksiyonların MMSE (Mini mental test) ile değerlendirilmesi ve hastalığın evresine göre karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK ASLUM
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET: Diabetes mellitus, insülin hormonunun pankreastan sekresyonunda oluşan yetersizlik ve/veya doku ve organlarda yeterli etkinlik gösterememesi sonucu ortaya çıkan, kronik hiperglisemik bir metabolizma hastalığıdır. Diabetes mellitus prevalansı, son yıllarda ülkemizde ve dünyada belirgin bir artış göstermektedir. Temel olarak dört ana başlık altında incelenen Diabetes mellitus etyopatogenezinde genetik ve çevresel faktörler etki göstermektedir. Diabetes mellitus, metabolik parametreler üzerinde bozukluğa yol açan bir hastalık olmasının yanı sıra, makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyonlar nedeniyle morbidite ve mortaliteye zemin hazırlamaktadır. Diabetes mellitusun makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyonları ile ilgili literatürde mevcut pek çok çalışma bulunmasına rağmen, hastalığın kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkisini gösteren çalışma sayısı oldukça azdır. Bu tez çalışmasında Tip – 2 Diabetes mellitusun kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkisini göstermeyi ve hastaların Diabetes mellitus nedeniyle almakta olduğu tedavi, mevcut olan komplikasyonlar, hastalığın süresi ve var olan ek hastalıklarına göre ortaya çıkan kognitif fonksiyon bozukluğunun düzeyini karşılaştırmayı amaçladık. Çalışmamıza Eylül 2021 – Şubat 2022 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniği'ne başvurmuş olan 509 hasta dahil ettik. Çalışmaya dahil edilen prediyabetik ve Tip – 2 DM tanılı hastalar eğitim durumu, eşlik eden hipertansiyon, yaş, cinsiyet, diyet uyumu, almakta olduğu tedavi, hastalığın süresi ve eşlik eden komplikasyonlara göre Mini – Mental Test ile kognitif fonksiyonlar açısından değerlendirildi ve gruplar arasında istatistiksel analiz yapıldı. İstatistiksel analiz sonucunda Tip – 2 DM tanısı, ileri yaş, eğitimsiz olmak, eşlik eden hipertansiyon varlığı, diyet uyumsuzluğu, insülin kullanımı, uzun süren hastalık durumu ve eşlik eden komplikasyon varlığının kognitif fonksiyon bozukluğu ile ilişkili olduğunu tespit ettik. . Trigliserit yüksekliği, HbA1c yüksekliği, açlık kan şekeri yüksekliği, ALP yüksekliği, üre yüksekliği ve kreatinin yüksekliği olan hastalarda kognitif fonksiyon bozukluğu olasılığının daha fazla olduğunu belirledik. LDL yüksekliği ile kognitif fonksiyon bozukluğu arasında negatif ilişki olduğunu saptadık. Sonuç olarak bu çalışmanın ışığında Tip – 2 DM'nin kognitif fonksiyon bozukluğu açısından bir risk faktörü olduğu düşünülmüştür. Tip – 2 DM'nin kognitif fonksiyonlar üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle poliklinikte diyabetik hastalar değerlendirilirken kognitif fonksiyonlar açısından değerlendirme yapılması da düşünülebilir. Anahtar kelimeler; Diabetes mellitus, prediyabet, mini – mental test, kognitif fonksiyon bozukluğu