Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğine başvuran hastaların öncesinde aile hekimliği başvurularının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İBRAHİM HALİL ÇELİK

Danışman: Murat ALTUNTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç Aile sağlığı merkezlerinin sağlık sistemine kapı görevi rolünde olması ve görevleri arasında ruh sağlığı hizmetleri olmasına rağmen, bu merkezlere psikiyatrik hastalıklar ile ilgili başvurular oldukça düşüktür. Bu çalışmanın amacı, aile hekimine psikiyatrik hastalıklar için yapılan başvuruları değerlendirerek, bu doğrultuda birinci basamak sağlık hizmetleri temelinde gerekli öneri ve çıkarımlarda bulunmaktır. Yöntem Araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğine 01.09.2017- 01.10.2017 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran hastalara yüz yüze görüşülerek uygulanan anket formu ile yapıldı. Bu çalışma gözlemsel nitelikte, kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Bu çalışmada istatistiksel analizler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin karşılaştırmalarında ki-kare ve Fisher gerçeklik testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak değerlendirilmiştir. Bulgular Çalışmaya katılan hastaların %75.14'ü (n=143) kadın, %24.86'sı (n=30) erkekti. Evli olanların oranı %67.63 iken ilköğretim ve altı eğitim düzeyi %61.27, düşük gelir seviyesi oranı ise %68.21 şeklindeydi. Mevcut psikiyatrik hastalığı için ilk başvuruyu aile hekimine yapanlar %15.61 gibi bir oranda iken, aile hekimine gidenlerin %37.04'üne tedavi düzenlendiği ve %62.96'sının da hastaneye yönlendirildiği görüldü. Hastaların %52.60'ının Aile Hekimliği Uzmanı farkındalığının olduğu, aile hekiminin verdiği hizmetleri çok iyi-iyi olarak değerlendirenlerin oranının ise %69.94 olduğu görülmüştür. Psikiyatri polikliniğinde alınan tanılar değerlendirildiğinde ilk sırada anksiyete bozuklukları-depresyon olduğu ve reçetelerde de en yüksek oranda yazılan ilaçların Seçici Seratonin Geri-alım Baskılayıcıları (SSRI) grubunda olduğu tespit edilmiştir. Sosyodemografik veriler ile ilk başvuru yeri aile hekimi olanlar arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sonuç: Aile hekiminin psikiyatri konusunda yeterli olmadığını düşünen hasta sayısının azımsanmayacak oranda yüksek olduğu tespit edildi. Aile Hekimliği Uzmanı bilinirliğinin artırılması için Aile hekimliği uzmalarının ilk görev yerleri birinci basamak olmalıdır. Aile sağlığı merkezinin bütüncül bir yaklaşım sunan birimler olduğu ve bu bağlamda ruh sağlığı ve hastalıkları hususunda da hizmet verdiği ile ilgili tanıtım ve toplantıların yapılmasının, hastaların farkındalığını arttıracağını ve birinci basamak başvurularının da bu oranda artacağını düşünmekteyiz. Ayrıca Aile hekimliğinin uzmanlık düzeyinde verilen bir hizmet olduğunun gerek hastalara gerekse de diğer sağlık çalışanlarına her fırsatta bildirilmesi ve aile hekimliği uzmanlığının özendirilmesi ile birinci basamakta ulaşılmaya çalışılan nicel kalitenin, nitel olarak da arttırılmasının amaçlanmasının yerinde olacağı aşikardır