Hastanede yatan çocuklarda gelişen malnutrisyonun öngörülmesinde PNRS ve strongkids tarama yöntemlerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN HÜSEYİN TUNÇEL
Danışman: İlker GÜNAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Malnutrisyon artmış mortalite, morbidite, uzamış hastane yatış süresi ile ilişkilidir. Hastaneye başvuran hastanın yetersiz beslenme ve hastalığının oluşturduğu durum sonucu malnutrisyonda olması hastanede kalış süresini uzatır ve tedavinin başarısını olumsuz yönde etkiler. Hastane kaynaklı malnutrisyon ve komplikasyonlarının önlenebilmesi için özellikle hastaneye yatış anında azalmış nutrisyon ve gelişebilecek beslenme bozukluğu riskinin belirlenmesi önemlidir. Bu amaçla geliştirilmiş tarama yöntemleri mevcuttur. Bu çalışmanın amacı hastanede en az 48 saat yatışı olan 1ay-5 yaş arası çocuklarda malnutrisyon gelişimi açısından PNRS VE STRONGkids tarama yöntemlerinin malnutrisyonu öngörme güçlerinin karşılaştırılmasıdır. Gereç ve yöntem: Çalışmamız İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi'nde, 2018 Mart – 2018 Eylül ayları arasında prospektif olarak yapıldı. Çalışmamıza 1 ay ile 5 yaş arasında en az 48 saat hastanede yatan hastalar dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, antropometrik ölçümleri, yatış süreleri, kronik hastalık varlığı, yatış tanıları, günlük vücut ağırlığı takibi, PNRS için 48 saatlik besin tüketim formları ve ağrı durumları kaydedildi. Hastalara yatışlarının 48. saatinde PNRS ve STRONGkids tarama yöntemleri uygulandı. Hastanede izleminde yatış ağırlığında %2 ve üzerinde kayıp olan hastalar malnutrisyon riski açısından anlamlı kabul edildi. Risk saptanan çocuklara beslenme desteği sağlandı. Taburculukta ise antropometrik ölçümleri tekrarlandı ve malnutrisyon varlığı değerlendirildi. Bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişken üzerine etkisi uygun testlerle değerlendirildi. PNRS ve STRONGkids ölçeklerinin hastane malnutrisyonunu değerlendirmede duyarlılığı, özgüllüğü, pozitif ve negatif öngörme değerleri hesaplandı. Tüm analizlerde anlamlılık sınır değeri p 0,05). Yatış anında 47 hastanın (%18,7) akut malnutrisyonu varken, 48 hastanın (%19,1) kronik malnutrisyonu, 9 hastanın (%3,6) ise akut ve kronik malnutrisyon bulguları mevcuttu. Kronik malnutrisyonu olan hastalarda kronik hastalık oranı daha yüksek saptandı (p=0,001). Hastaların PNRS ve STRONGkids puanları pozitif yönde orta derecede korele saptandı (r=0,684 p=0,001). PNRS ve STRONGkids puanlarına göre oluşturulan risk gruplarının aynı hastaları farklı risk gruplarına soktuğu belirlenmiş oldu (p=0,001). Hastaların %27,5'inde hastane malnutrisyonu geliştiği görüldü. Hem PNRS hem de STRONGkids'e göre yüksek riske sahip olanların hastane malnutrisyon oranları düşük riske sahip olanlara göre belirgin yüksek saptandı (p=0,001). Yatışı sırasında toplam 54 hastanın (%21,5) diyetine müdahale edildi. Beslenme müdahalesi yapılmayanlarda hastane malnutrisyonuna göre hesaplanan değerlerden PNRS'nin özgüllüğü %95,4, duyarlılığı %28,2, olumsuz öngörü değeri %81, olumlu öngörü değeri %65 olarak; STRONGkids'in ise özgüllüğünün %98,7, duyarlılığının %28,3, olumsuz öngörü değeri %82, olumlu öngörü değeri %86 olarak saptandı. Her iki ölçeğin de duyarlılığı düşük iken, özgüllüğü yüksek olarak bulundu. Sonuç: Hastane kaynaklı malnutrisyon ve komplikasyonlarının önlenebilmesi için özellikle hastaneye kabul sırasında besin alımının azalması ve gelişebilecek beslenme bozukluğu riskleri belirlenmesi için tarama ölçeklerinin kullanımı önerilmektedir. Çalışmamızda kullandığımız ölçeklerden PNRS ve STRONGkids pozitif yönde orta derecede korele saptandı. Hem PNRS hem de STRONGkids'e göre yüksek riske sahip olanların hastane malnutrisyon oranları düşük riske sahip olanlara göre belirgin yüksek saptandı. Hem PNRS hem de STRONGkids malnutrisyon riski olan hastaları saptamada olumlu araçlardır. Her iki ölçeğin de birlikte kullanılmasıyla malntutrisyon riski bulunan hastalar daha yüksek sıklıkla saptanabilir. Her iki ölçeğin de duyarlılığın düşük, özgüllüğünün yüksek olması ölçeklerin birlikte kullanımını desteklemektedir.