Ateroskleroz hastalarında UCA1 ve APPAT LncRNA'larının ekspresyon düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL KURAŞ
Danışman: Halime Hanım PENÇE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada ateroskleroz gelişiminde uzun kodlama yapmayan RNA (lncRNA)'lardan üroteliyal kanser ilişkili transkript 1 ("urothelial cancer associated 1", UCA1) ve aterosklerotik plak patogenezi ilişkili transkript ("atherosclerotic plaque pathogenesis associated transcript", APPAT)'in ekspresyon düzeylerinin hem doku hem kan düzeyindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Koroner arter bypass greftleme (KABG) yapılan hastalardan (n=30) koroner arter ve sol internal meme arterinden ("left internal mammary artery", LIMA) doku örnekleri toplandı. Bu hastalardan ve sağlıklı kişilerden (n=30) kan örnekleri toplandı. Toplanan tüm doku ve kan örneklerinden öncelikle total RNA izolasyonu yapıldı. Komplementer DNA (cDNA) sentezi gerçekleştirilerek kantitatif gerçek-zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-qPCR) yöntemiyle UCA1 ve APPAT lncRNA'larının ekspresyon düzeyleri belirlendi. "Housekeeping" gen olarak gliseraldehid 3-fosfat dehidrogenaz (GAPDH) geni kullanıldı. Bulgular: Hasta ve kontrol grupları arasında kan örneklerindeki ekspresyon düzeyleri incelendiğinde; UCA1 ve APPAT hasta grubunda daha downregüleydi (sırasıyla p=0,000, p=0,025). Koroner dokularında ise, LIMA dokularına göre UCA1 ve APPAT ekspresyon düzeyleri downregüle olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı değildi. Ancak hasta grubunda LIMA UCA1 ekspresyonu kana göre anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0,005). Koroner APPAT ekspresyonu ise kana göre anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (p=0,0019). Sonuç: Tüm bu bilgiler ışığında; UCA1 ve APPAT'ın ekspresyon düzeylerinin düşmesinin ateroskleroz patogenezinde, UCA1'in LIMA'da kana göre daha yüksek olması ateroskleroza karşı dirençli olmasında, APPAT'ın ise koronerde kana göre daha düşük eksprese olması ateroskleroz gelişimi/ilerlemesi mekanizmalarında rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Mekanizmaların tam olarak ortaya çıkarılması için ileriye yönelik çalışmalara ihtiyaç vardır.