Pankreatik lezyonların endoskopik ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme bulgularının retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEHER HEKİMSOY
Danışman: Ömür TABAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda pankreatik lezyonu olan hastalarda kullanılan görüntüleme yöntemlerini değerlendirmek; Endoskopik Ultrasonografi, Bilgisayarlı Tomografi, Manyetik Rezonans Görüntüleme bulgularının korelasyonunu retrospektif analiz etmek ve EUS ile elde edilen görüntülemeleri vakaların patoloji sonuçlarıyla uyumunu incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Nisan 2021- Nisan 2022 tarihleri arasında pankreatik lezyon nedeniyle EUS yapılan 76 hasta dahil edilmiştir. Hastaların BT raporları veya MRG raporları, EUS raporları, patoloji raporları retrospektif değerlendirilmiştir ve saptanan lezyonun boyutu, yerleşim yeri, morfolojik özellikleri (karakteri, pankreatik kanal dilatasyonu, lenfadenopati varlığı) karşılaştırılmıştır. Ayrıca laboratuvar tetkiklerinden serum amilaz, lipaz, CEA, CA 19-9 düzeyleri retrospektif analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplamda 76 hasta dahil edilmiştir. Hastaların %44,7'si (n=34) kadın, %55,3'ü (n=42) erkektir. Yaşları 23 ile 91 arasında değişmekte olup, ortalama 59,93±14,03 yıldır. Lezyonların %46,0'sı (n=35) baş bölgesinde olup baş bölgesinde lezyon olan olgularda malignite oranının yüksek olması dikkat çekici düzeydedir. EUS ile saptanan lezyonların ortalama boyutları 28,91±19,98 mm'dir ve %42,1'i (n=32) 2 cm'den küçük, %57,9'u (n=44) 2 cm'den büyüktür. EUS' taki lezyonların %82,9'u (n=63) kistik, %17,1'i (n=13) solid yapıdadır. Radyolojide saptanan lezyonların ortalama boyutları 33,77±22,22 mm'dir ve %35,5'i (n=22) 2 cm'den küçük, %64,5'i (n=40) 2 cm'den büyüktür. Radyolojideki lezyonların %90,3'ü (n=56) kistik, %9,7'si (n=6) solid yapıdadır. Lezyon boyutu bakımından EUS ve Radyoloji sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmış olup (p<0,01) EUS ile 2 cm'den küçük lezyonları saptama oranı Radyoloji ile saptama oranından yüksek bulunmuştur. Ayrıca EUS ile saptanan ortalama lezyon boyutu ile malignite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır ( p<0,05). Lezyon karakteri bakımından EUS ve Radyoloji sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmış olup (p<0,01); EUS ile solid yapıdaki lezyonları saptama oranı Radyoloji ile saptama oranından yüksek bulunmuştur. EUS ile saptanan solid lezyon karakteri ile malignite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). EUS ile Radyolojik görüntülemelerin malign- benign ayırımında sensitiviteleri eşit, EUS' un radyolojik görüntülemeye göre spesifisitesi daha yüksek, EUS' un tanısal doğruluk oranı da daha yüksektir. Pankreatik kanalda dilatasyon varlığının malignite açısından anlamlı olduğu gösterilmiştir (p<0,01). Serum CA 19-9 düzeyleri ile malignite arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,01). Mortalite ile patoloji sonucu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,01). Sonuç: Endoskopik ultrasonografi Radyolojik görüntülemelerle kıyaslandığında küçük boyutlu lezyonları saptamada, malignite açısından belirleyici solid lezyon karakterini, pankreatik kanal dilatasyonunu göstermede daha etkin bir yöntemdir. Ancak pankreatik lezyon teşhis ve takibinde EUS ile Radyolojik görüntülemeleri korele kullanmak önemlidir. Pankreatik lezyonu bulunan hastalarda serum CA 19-9 düzeylerine bakılması neoplastik lezyon ayırımında yardımcı olabilir. Anahtar kelimeler: Pankreatik lezyon, Endoskopik Ultrasonografi, Bilgisayarlı Tomografi, Manyetik Rezonans Görüntüleme