Akciğer kanserli hastalarda aktif solunum teknikleri döngüsünün respiratuar distres semptom kümesine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DOĞA ULCAY
Danışman: Semiha AKIN EROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, akciğer kanserli hastalarda Aktif Solunum Teknikleri Döngüsü (ASTD) egzersizlerinin respiratuar distres semptom kümesini oluşturan dispne, öksürük ve yorgunluk semptomlarına etkisini incelemek amacıyla iki merkezli, randomize kontrollü ön test- son test tasarımlı girişimsel olarak gerçekleştirilmiş bir çalışmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini Haziran 2023 - Haziran 2024 tarihleri arasında ilk kemoterapi kürünü almak üzere hastaneye başvuran, Sisplatin-Etoposid ve Paklitaksel- Karboplatin tedavisi alan 36 girişim ve 37 kontrol grubu olmak üzere 73 Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserli (KHDAK) hasta oluşturdu. Veriler Kanser Dispne Ölçeği (KDÖ), Leicester Öksürük Anketi (LÖA) ve Hirai Kanser Yorgunluk Ölçeği (HKYÖ) ile toplandı. Girişim grubuna ASTD egzersizleri eğitimi verildi. ASTD videosu ile günde 2 kez egzersizleri uygulayan hastalara haftada bir kez (7.,14.,21. günlerde) telefonla izlem yapıldı. Kemoterapinin ilk günü ön test, 28. gün ise son test uygulandı. Bulgular: Girişim ve kontrol grupları arasında kişisel ve hastalığa ilişkin özellikler arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Girişim grubunda KDÖ ve HKYÖ toplam ölçek son test puanlarında ön test puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı azalma, LÖA puanlarında ise son test puanlarında ön test puanlarına göre anlamlı artış saptandı (p = 0,000). Girişim grubunda KDÖ, LÖA ve HKYÖ tüm alt boyut ve toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p = 0,000). Sonuç: Akciğer kanserli hastalarda ASTD egzersizlerinin respiratuar distres semptom kümesini oluşturan dispne, öksürük ve yorgunluk semptomlarına olumlu etkisi olduğu belirlendi. Akciğer kanserli hastalarda respiratuar distres semptom kümesinin yönetiminde ASTD egzersizlerinin hemşirelik bakımına dahil edilmesi önerilir. Anahtar Kelimeler: Akciğer Kanseri, Aktif Solunum Teknikleri Döngüsü, Hemşirelik Bakımı, Semptom Yönetimi