Diyabetli kardeş vakaların tanı, laboratuvar,sosyodemografik ve izlem verilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM TURGAY YAMUR
Danışman: Semra ÇETİNKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Diyabet; otoimmüniteye, beta hücresi ile ilgili genetik işlev bozukluklarına bağlı olabileceği gibi, insülin direncine bağlı da gelişebilir. Etiyoloji multifaktöriyel de olsa, genetik de olsa; klinik pratikte kardeş diyabetler karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamızda, kliniğimizde izlenmekte olan diyabetli kardeş olguların geriye dönük olarak başvuru, tanı ve izlem özelliklerini ailesel özellikleri ile birlikte değerlendirmeyi ve kardeş diyabetlerdeki olası ortak ve farklı durumları tespit etmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: 01.01.2005-30.04.2017 tarihleri arasında hastanemiz endokrin kliniğinde, diyabetes mellitus tanısı ile izlenen ve izlem verileri olan olgular çalışmaya dahil edildi. Dosya bilgilerinden; başvuru, öz/soygeçmiş, izlem, klinik, laboratuvar, sosyoekonomik özellikleri tarandı. Tip 1 diyabetes mellitus(T1DM), MODY, neonatal diyabet ND) ve DIDMOAD sendromlu olarak kendi aralarında değerlendirildi. BULGULAR: Kliniğimiz kardeş diyabet (toplam 54 olgu) sıklığı T1DM için %5,9, MODY için %11,4, ND için % 28,5, DIDMOAD Sendromu için %57,1 olduğu, tanı ve izlem verileri olan 27 kardeşten; %63'ünün T1DM, %14,8'ünün MODY, %14,8'ünün DIDMOAD, %7,4'ünün ND olduğu saptandı. T1DM'li bir kardeş ikiz idi. İlk ve ikinci tanı alan kardeşlerin tüm tanı grupları için; tanı yaşları, doğum mevsimleri, tanı mevsimleri, başvuru yakınmaları, tanı öncesi yakınma süreleri, tanıdaki glukoz/C-peptid değerleri, takipteki birinci/ikinci/üçüncü/dördüncü/beşinci yıl ortalama hemoglobin A1c (HBA1c) değerleri, tanı sonrası ilk beş yıllık izlemde hastaneye yatış sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Kardeşler arasında anne ve baba eğitim düzeyi, aylık gelir açısından anlamlı fark saptanmadı. T1DM'li kardeşler arasında antikor pozitiflikleri açısından farklılıklar olduğu, tanı ve takipte Çölyak hastalığı ve Hashimoto tiroiditi açısından benzerlik olmadığı, ikinci tanı alan kardeşlerin D vitamin düzeylerinin ilk tanı alan kardeşlerden anlamlı düzeyde düşük olduğu, diyabet izleminde annenin rolünün daha fazla olduğu saptandı. SONUÇ: Literatürde kardeş diyabetler ile ilgili detaylı bir değerlendirme bulunmamaktadır. Çalışmamız bu konudaki geniş serili araştırmalara ışık tutacak bir pilot çalışmadır. Çalışmamızda aile eğitiminin ve diyabet farkındalığının evde diyabetli kardeş olmasına rağmen değişken olabildiğini, T1DM'li kardeşlerin D vitamin düzeylerinin yeterli seviyede tutulmasının önemli olabileceğini, özellikle monozigotik ikiz T1DM'li olgularda kardeşte diyabet gelişimi için yakın izlem gerektiğini ve ailede DIDMOAD Sendromu ve MODY tanılı olgular varsa, kardeşlerin de taranması gerektiğini saptadık. Konu ile ilgili daha fazla sayıda kardeş diyabetli olgu ile yapılacak prospektif çalışmalara gereksinim olduğu kanaatine ulaştık. ANAHTAR KELİMELER: Tip 1 diyabetes mellitus, MODY, DIDMOAD, diyabetli kardeş, D vitamini