Varfarin kullanan hastalarda D vitamini düzeyinin gastrointestinal kanamadaki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMRAN KESKİN
Danışman: Sema BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üst gastrointestinal sistem (GİS) kanaması, günümüzdeki modern ve ileri endoskopik olanaklara rağmen önemli bir mortalite ve morbidite sebebi olarak görülmektedir. Hala ciddi bir problem olmasının altında yatan sebeplerden bazıları; uzamış yaşam yılları, eşlik eden diğer hastalıklar ve yaygın nonsteroid antiiflamatuvar ilaç (NSAİİ) ve oral antikoagülan (özellikle de varfarin) kullanımıdır. Vitamin D eksikliği bazı hastalıklar ile ilişkilendirilmiştir. Tromboz, bu hastalıklardan biri olup geçmiş yıllarda özellikle venöz tromboembolinin (VTE) vitamin D eksikliği ile birlikteliği dikkat çekmiştir. Ayrıca tromboz ile başvuran ve vitamin D düşüklüğü olan hastalarda vitamin D ve reseptör aktivatörlerinin antikoagülan tedaviye yardımcı olarak verilebileceğine pek çok çalışmada değinilmiş fakat bu tedavilerle ortaya çıkabilecek kanama diyatezine ise değinilmemiştir. Biz, çalışmamızda varfarin tedavisi altında üst GİS kanaması olan ve olmayan hastalarda vitamin D seviyesinin değişkenliği ve vitamin D seviyesinin kanama ile olan ilişkisini mortalite üzerine etkisini incelemek istedik. Çalışmaya, fizik muayene ve/veya endoskopik bulguları ile GİS kanaması tanısı kesinleştirilen, varfarin kullanan ve yakın zamanda vitamin D düzeyi ölçülmüş 75 GİS kanamalı hasta ve GİS kanaması olmayan, varfarin kullanan ve yakın zamanda vitamin D düzeyi ölçülmüş 75 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Çalışmaya alınan hastalar Internationel Normalized Ratio (INR) düzeyi, vitamin D seviyesi kanama durumlarına göre alt gruplara ayrılarak karşılaştırıldı. Hastaların klinik ve endoskopik bulgularına göre Rockall ve Blatchford skorları hesaplandı ve FORREST sınıflaması yapıldı. Hastaların yaş ortalaması 66.1 olup %42'si erkekti. Bazal karakteristiklere göre hasta ve kontrol grubu benzer olarak oluşturulmuştur. GIS kanama geçiren hastalarda başvuru INR düzeyi anlamlı olarak daha yüksek olup (p<0.001); labil INR sıklığı da daha fazlaydı (%34.7'ye karşılık %72.0; p<0.001). Kan üre azotu (BUN) düzeyi GIS kanama geçiren grupta anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0.001). GIS kanaması geçiren grupta vitamin D düzeyi anlamlı olarak daha yüksekti (13.1 ng/mL'ye karşılık 35.2 mg/dL; p<0.001). Vitamin D düzeyine göre hastalar gruplandığında ise; vitamin D <20 ng/mL olanların sıklığı GIS kanaması geçiren grupta anlamlı olarak daha düşük (%82.7'ye karşılık %66.7; p=0.024) ve vitamin D 30-100 ng/mL arasında olanların sıklığı ise GIS kanaması geçiren grupta anlamlı olarak daha yüksekti (%10.7'ye karşılık %25.3; p=0.019). Alt grup analize göre; vitamin D 30-100 ng/mL arasında olanlardaki majör kanama sıklığı anlamlı olarak daha yüksekti. Düşük vitamin D düzeylerine (<20 ng/mL) sahip hastalarda FORREST sınıf 1 sıklığı anlamlı olarak daha düşüktü (p=0.014). Gruplar arasında ölüm sıklığı açısından da anlamlı bir fark bulunmadı. Çalışmamızda, varfarine bağlı GİS kanama geçiren hastalarda D vitamin düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Bu nedenle vitamin D kullanımının ve plazmada vitamin D seviyesindeki yüksekliklerin klinik pratiğimize yansıyabilecek antitrombotik ve hemorajik sonuçları olabileceğini göstermektedir. Bu anlamda çalışmamız literatürdeki vitamin D yüksekliği ve tedavisinin varfarin kullanan hastalarda antitrombotik sonuçları olabileceğinin de akılda tutulmasını önerebilecek ilk çalışmadır. Anahtar Kelimeler: Gastrointestinal kanama, D vitamini, Blatchford, Rockall