Gebelerde sağlık okuryazarlığı ile prenatal emzirme öz yeterliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA AKIN
Danışman: Murat ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda hastanemiz gebe polikliniklerine başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı ile doğum öncesi emzirme öz yeterliliği arasındaki olası ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamızın gebelerde emzirmeye yönelimin artırılması ve bebeklerin beslenme sorunlarının azaltılmasına katkı sağlayabileceğini düşünmekteyiz. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi gebe polikliniklerine 01.09.2023-01.12.2023 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzeri, dahil edilme kriterlerini karşılayan 350 gebe çalışmaya alınmıştır. Katılımcılara Türkçe geçerlilik ve güvenilirlikleri yapılmış Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği, Sağlık Okuryazarlığı-Kısa Formu ve tarafımızca oluşturulmuş Sosyodemografik Bilgi Formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık, p<0,05 olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan olguların ortalama yaşı 28,19±5,54 olarak bulunmuştur (dağılım, 18-43 yaş). Gebelik sayısı 1 ile 10 arasında değişmekte olup, ortalama gebelik sayısı 2,28±1,39 olarak saptanmıştır. Katılımcıların Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeğinden aldıkları toplam puan 40 ile 100 arasında değişmekte olup; ortalama puan 75,75±13,91'dir. Katılımcıların Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğinden aldıkları toplam puan 2,8 ile 50 arasında değişmekte olup; ortalama puan 28,58±11,76'dir. Olguların Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçek puanı ile Sağlık Okuryazarlığı Ölçek puanı arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak güçlü düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,729; p=0,001; p<0,01). Gebelerin eğitim durumu, mesleği, gelir düzeyi, gebelik boyunca düzenli sağlık kontrollerine gelme durumu, anne sütü ve emzirme konusunda bilgilendirilme durumu, eşlerinin eğitim düzeyi hem Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği hem de Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanlarıyla istatistiksel olarak anlamlı ilişki göstermektedir. Sonuç: Annelerin bebeklerini besleme yöntemlerine ilişkin kararlarını gebelikte aldığı düşünüldüğünde prenatal dönemde emzirme öz yeterliliğini arttırmak hedeflenmelidir. Gebelerin aile sağlığı merkezlerine başvurusunda gebe takibinde önemli rol üstlenen aile hekimlerinin doğru ve etkin yönlendirmesiyle ilk olarak sağlık okuryazarlığı düzeyinin arttırılarak bu sayede emzirme öz yeterlilik düzeylerine katkı sağlanması anne ve bebek sağlığı açısından oldukça önem arz etmektedir. Anahtar kelimeler: Aile Hekimliği, Emzirme Öz Yeterliliği, Gebelik, Sağlık Okuryazarlığı