Akut pankreatitte sistemik immün inflamasyon indeksinin prognoza etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ÖNAL
Danışman: Elmas BİBERCİ KESKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pankreatit, ciddi komplikasyonlara ve yüksek mortaliteye yol açabilen değişken bir inflamatuar durumdur. Hastalığın şiddetinin erken belirlenmesimorbidite ve mortalitede azalmaya yol açabilir. Bu çalışmada, akut pankreatitli hastalarda sistemik immun inflamasyon indeksinin, hastane içi mortalite ve komplikasyon gelişimini, akut pankreatit şiddetini öngörmede klinik yararlılığı maçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışma, 2021–2024 yılları arasında Seyrantepe Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde akut pankreatit tanısıyla yatan 280 hastanın verileri kullanılarak retrospektif ve kesitsel olarak yürütülmüştür. Akut pankreatit tanısı revize edilmiş Atlanta kriterlerine göre sınıflandırılmıştır. Hastalara ait veriler, hastane bilgi yönetim sistemi aracılığıyla retrospektif olarak temin edildi. Başvuru sırasında, C-reaktif protein, lökosit, nötrofil-lenfosit oranı, platelet-lenfosit oranı, sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII), tam kan sayımı parametrelerinden hesaplanmıştır. Pankreatit şiddeti, Ranson skoru ve Atlanta sınıflandırma sistemi kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analiz, grup karşılaştırmaları Mann Whitney U testi, kesim değeri için ROC eğrisi analizi kullanılmıştır. Klinik, laboratuvar, görüntüleme bulguları ve Sistemik immün-inflamasyon indeksinin skoru ile mortalite ve komplikasyonları öngörmede klinik yararlılığı incelendi. Bulgular: Hastaların %20,35'inde hastane içi ölüm ve/veya komplikasyon gelişti. Toplam hasta sayısının %46,4'ü (n=130) kadın idi. Hastaların genel yaş ortalaması 57,5 (18–101) idi. Etyolojiye bakıldığında 135 (%48,2) hasta biliyer nedenli bulundu. Komplikasyon gelişen grupta yaş ortalaması belirgin daha yüksek saptandı (p:0,011). Revize Atlanta sınıflamasına göre toplam hasta sayısının %70,4'ü (n=197) hafif, %25,4'ü (n=71) orta, %4,3'ü (n=12) ağır pankreatit olarak saptandı. Revize Atlanta sınıflamasına göre komplikasyon gelişen grupta hastaların %52,6'sı orta, %19,3'ü ağır evredeyken; komplikasyon olmayan grupta olguların %81,2'si hafif evrede idi. Ranson skoru, komplikasyon gelişen grupta daha yüksek bulundu (2,32 ± 1,67) ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı sonuçlandı (p=0,005). Hematolojik parametreler incelendiğinde WBC, maksimum WBC, nötrofil, lenfosit, platelet Nörtofil/Lenfosit, Platelet / Lenfosit ve Sistemik İmmün inflamasyon indeksi değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Buna karşın 48.saat WBC düzeyleri komplikasyon gelişen grupta daha yüksekti (p:0,014). Hastaların inflamatuar parametreleri incelendiğinde ise CRP, 48.saat CRP, maksimum CRP ve prokalsitonin değerleri komplikasyon gelişen hastalarda anlamlı olarak yüksek bulundu (sırası ile p:0,013, p:0,001, p:0,003, p:0,003). Ancak, SII skoru ile komplikasyon ve mortalite arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Sonuç: Sistemik İmmün İnflamasyon İndeksi, akut pankreatitte komplikasyon ve mortaliteyi öngörmede anlamlı bir belirteç olarak değerlendirilememiştir. Bununla birlikte inflamatuar yanıtın dinamik takibi 48. Saat lökosit ve C reaktif protein daha değerli olabilir. Konu ile ilgili daha geniş ve ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.