Profesyonel korumalı futbol ligi oyuncularında supraspinatus kas mimarisinde adaptif değişikliklerin incelenmesi ve rotator manşet patolojileri ile ilişkilendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN GÜRALP BOZKURT
Danışman: Selcen KANYILMAZ TURGUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada amacımız; profesyonel korumalı futbolcularda supraspinatus kas mimarisindeki adaptasyonları değerlendirmek ve kas kasılma mekaniğine etkisini göstermek, olası rotator manşet patolojileri ile ilişkilendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu klinik çalışma, prospektif olarak planlandı. Çalışmaya 1 Mart 2023 – 1 Ekim 2023 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniği'ne başvuran en az bir spor branşıyla meşgul olan fiziksel aktif ve çalışmayı kabul eden toplam 86 gönüllü alındı. Çalışmaya dahil edilen atletler her iki omuzda fizik muayene, EHA ölçümü, supraspinatus kas mimarisi değerlendirme, izokinetik değerlendirme ve fonksiyonel aktivite ölçekleri ile değerlendirilip multidisipliner branşlar, asemptomatik korumalı futbolcular ve semptomatik korumalı futbolcular olarak 3 farklı gruba ayrıldı. Her 3 grupta sosyodemografik veriler, sigara içme öyküsü, ek hastalık varlığı ve boy ve kilolar kaydedildi. Hastaların kas mimarisi değerlendirmesi için USG, izokinetik değerlendirme için izokinetik dinamometre kullanıldı ve tüm bu bilgiler olgu rapor formuna (Bkz. Ek-5) not edildi. Gönüllere ayrıca fonksiyonel değerlendirme için Western Ontario Rotator Cuff İndeks (WORCİ) fonksiyonel aktivite ölçeği uygulandı. Bulgular: Korumalı futbolcu grubunda dominant omuzda diğer spor branşlarına kıyasla pennat açı (PA) ve kas kalınlığı (KK) değerlerinde anlamlı yükseklik bulunurken, fiber lif uzunluğu (FBL) anlamlı düşük bulunmuştur. Dominant omuzda semptomatik korumalı futbolcu grubunda KK değerinde anlamlı fark bulunmazken semptomatik grupta FBL anlamlı düşük, pennat açı ise anlamlı yüksek bulunmuştur. Dominant olmayan omuzda semtomatik ve asemptomatik gruplar arasında mimari açıdan anlamlı fark bulunmamıştır. İzokinetik değerlendirmede dominant omuz için izokinetik tork değerlerinin semptomsuz ve semptomatik sporcular arasında karşılaştırılması incelendiğinde, DR PT 60°/s korumalı futbolcularda diğer branşlara nazaran anlamlı olarak artmıştır. Semptomatik korumalı futbolcularda DR PT rölatif olarak azalmış olsa da bu fark istatiksel anlamlı değildir. 60°/s İR PT sadece semptomatik grupta anlamlı derecede artmıştır. 60°/s DR/İR oranı diğer branşlar için ortalama 76.4±7.5, asemptomatik Amerikan futbol sporcularında ortalama 90.3±66.3, semptomatik Amerikan futbolu sporcularında ortalama 66.3±6.1 olarak bulunmuştur. Her üç grup arasında da DR/İR oranları arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Non-dominant omuz için izokinetik rotasyon kuvvetleri değerlendirildiğinde gruplar arası anlamlı bir fark görülmemiştir. Dominant omuzda semptomatik ve asemptomatik grup arasında pennat açı ile DR/İR oranına bakıldığında negatif bir korelasyon, fiber lif uzunluğu ile DR/İR oranına bakıldığında pozitif bir korelasyon görülmektedir. Sonuç: Bu çalışma sonucunda farklı spor branşlarında kas mimarisinin spora özgü antrenman süreçleri ve yaralanmalara karşı adaptif değişiklikler gösterdiği düşünülmektedir. Bu mimari değişiklikler kasların kasılma mekaniğine etki etmekte ve sakatlık duyarlılığı ile ilişkilendirilebilmektedir. İzokinetik değerlendirmeler farklı kas grupların kasılma mekaniğine dair numerik veriler veren faydalı cihazlardır. İzokinetik ölçümlerle beraber kasların mimari özelliklerinin değerlendirilmesi, bu yöndeki çalışmaların artırılması ileriki zamanlarda korumalı futbol ve farklı spor branşlarında antrenman programlarının değerlendirilmesi, yeni sakatlık koruma programlarının geliştirilmesi ve sportif rehabilitasyondaki bilgilerimizin güncellenmesi açısından umut vaat etmektedir. Anahtar Kelimeler: Korumalı futbol, kas mimarisi, ultrason, izokinetik değerlendirme