Genel dahiliye polikliniğine başvuran hipertansiyon hastalarının ilaç tedavisine uyumu ve tansiyon regülasyonu ilişkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERİL DERVİŞ

Danışman: Ali ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Hipertansiyon, sürekli kan basıncı yüksekliği ile kendini gösteren, sistemik bir hastalık olup, ciddi komplikasyonlara neden olması ve toplumda yaygın olarak görülmesi nedeniyle önemli bir sağlık problemidir. Özellikle yaşla birlikte sıklığı artmaktadır. Bu çalışmanın amacı özellikle tansiyon sıklığı ve komplikasyonları açısından daha riskli bir grupta bulunan 65 yaş ve üstü hipertansif bireylerin ilaç tedavisine uyumları ile hastalık regülasyonları arasındaki ilişkiyi saptamaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel dahiliye polikliniğine Eylül 2019-Kasım 2019 tarihleri arasında başvuran en az 1 yıldır antihipertansif tedavi alan, kognitif fonksiyon bozukluğu olmayan, çalışmaya katılmaya onam veren 65 yaş ve üstü 138 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların ilaç tedavisine uyumu ve tansiyon regülasyonu arasındaki ilişki araştırıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaşı, cinsiyeti, yalnız yaşama durumu, eğitim durumu, komorbiditeleri, NSAİİ kullanımı, kullandığı antihipertansif ajan sorgulandı, ilaç uyumunu değerlendirmek için Modifiye Morisky Ölçeği uygulandı ve poliklinikte kan basıncı ölçülerek tansiyon regülasyon durumu değerlendirildi. BULGULAR: Çalışmamıza katılan 25 olgu (%18.1) ankete göre uyumlu ilaç kullanmıyor, 113 (%81.9) olgu düzenli ilaç kullanıyordu. 61(%44.2) olgunun tansiyonu regüle değil, 77 olgunun (%55.8) tansiyonu regüle idi. Tansiyonu regüle olmayan 61 olgunun 14'ünde (%22.95) ilaç uyumsuzluğu varken, tansiyonu regüle olan 77 olgunun 11'inde (%14.29) ilaç uyumsuzluğu vardı. Aradaki fark istatistiki olarak anlamlı çıkmadı (Ki-kare= 1.723, p=0.189) Kombine antihipertansit ilaç alan 91 hastanın 44'ünde ((%48.35) tansiyon regüle değildi. Bu oran tekli antihipertansit alan 47 hastanın 17'sinde (%36.17) tansiyonun regüle olmadığı saptandı. Tekli ve kombine kullananlardaki regüle olmayan tansiyon oranları arasındaki fark anlamlı bulunmadı (Ki-kare=1.865 ve p=0.172). NSAİİ kullanan 14 hastanın 9'unda tansiyon regüle değil. NSAİİ ilaç kullanan ve kullanmayanlarda tansiyonu regüle olmayan hasta oranları arasındaki fark anlamlı değil (%64.29 ve %41.94 ki-kare=2.548 ve p=0.110) Tansiyonu regüle olanlarla (73.86±6.97) olmayanların (72.66±4.97) yaşları arasında anlamlı fark yok (p=0.258). Tansiyonu regüle olmayan kadınların oranı (%42.05) ile erkeklerin oranı (%48) arasında anlamlı fark yok (Ki-kare=0.458 ve p=0.498). SONUÇ: Hipertansiyon hastalarında kan basıncı regülasyonunun sağlanmasında ilaç uyumu dışında hastalığın şiddeti, yeterli dozlarda ilaç kullanımı gibi temel karakteristikler ana belirleyici olabilir. Anahtar kelimeler: Yaşlı hastalarda hipertansiyon, ilaç uyumu, tansiyon regülasyonu