Gestasyonel diyabetes mellitus tanısı almış gebelerde nükleer manyetik rezonans yöntemi kullanılarak kan metabolomik profillerinin araştırılması ve klinik özelliklerle birlikte değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUĞRA YILMAZ
Danışman: İbrahim POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) tanılı gebelerin metabolizmasında meydana gelen değişiklikler kan metabolit profillerine yansımaktadır. Bu çalışmada, GDM''nin metabolik profilini karakterize etmek için GDM'li gebeler ile GDM'si olmayan gebelerin plazmasının metabolik profillerinin analiz edilmesi planlanmaktadır. Yöntem: Çalışmaya 26 GDM tanılı (diyetle (n=6) ve insülinle tedavi edilen (n=20)) ve 26 sağlıklı gebe dahil edilmiştir. Analiz kapsamında in vitro diagnostic (IVDr) sistem kategorisindeki NMR spektrometrisi ile lipid türevleri de dahil olmak üzere toplam 144 metabolit kantitatif olarak değerlendirilmiştir. Verilerin dağılımı Shapiro-Wilk testi ile belirlenmiş; parametrik veriler için t-testi ve ANOVA, parametrik olmayan veriler için Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri uygulanmıştır. ROC eğrisi ve korelasyon analizleriyle ayırt edici parametreler ve klinik ilişkiler belirlenmiştir. Bulgular: Bulgulara göre GDM grubunda gestasyon süresinin kısaldığı, sezaryen doğum oranlarının, maternal VKİ'nin, yenidoğanların doğum ağırlığı, boyu ve baş çevresi gibi antropometrik ölçümlerinin, SDS skorlarıyla birlikte, kontrol grubuna göre anlamlı derecede arttığını gösterilmiştir (p<0.05). Aminoasit profili incelendiğinde GDM grubundaki keton cisimlerinde ve dallı zincirli amino asitlerde artış ve glisinde azalma saptanmıştır (p<0.05). GDM grubunda total trigliserit, VLDL, trigliseritten zengin VLDL-1 partikül ve HDL yapısındaki trigliserit düzeyleri yüksek saptanmıştır. LDL partikül sayısı GDM ve kontrol grupları arasında farklılık göstermemesine rağmen, LDL-3, LDL4, LDL-kolesterol ve LDL-serbest kolesterol miktarı GDM grubunda daha düşük saptanmıştır (p<0.05). ROC analizinde, anlamlı farklılık gösteren bireysel metabolitlerden glisin, asetik asit ve izolösin gibi metabolitler, yüksek AUC değerleri ile biyobelirteç potansiyeli taşımaktadır. Klinik kullanıma yönelik bu metabolitlerin birlikte kullanıldığı kombine bir model oluşturulmuştur (AUC:0.805, duyarlılık %69.2, özgüllük %88.5). Sonuç: GDM tanılı gebelerin metabolizmasında meydana gelen değişiklikler, maternal kan metabolomik profillerine yansımaktadır. Bu parametreler, GDM'nin biyokimyasal etkilerini daha iyi anlamak ve tanısal/izlem amaçlı biyobelirteç geliştirmek için potansiyel taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: GDM, Metabolomik, IVDr-NMR, Lipit, Biyobelirteç