Jinekolojik cerrahilerde trendelenburg pozisyonunda genel anestezi yönetimindeki farklılıkların serebral monitörizasyon eşliğinde optik sinir çapına etkilerinin değerlendirilmesi: Prospektif randomize kontrollü çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASİN KARABACAK
Danışman: Abdulkadir İSKENDER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Laparoskopik jinekolojik vakalar için pnömoperitonyum ve trendelenburg pozisyonu uygulamaları yaygındır. Pnömoperitonyuma sekonder oluşan pozitif intraabdominal basınç nedeniyle intrakraniyal basınç etkilenmektedir. Ameliyat sırasında uygulanan baş aşağı pozisyon beyin omurilik sıvısının basıncını artırır. Bu etkiler serebral ödeme ve intrakraniyal basınçta artışa neden olabilir. Genel anestezi uygulamasından sonra taze gaz akışının hastalara farklı şekillerde uygulanması klinik pratikte mevcuttur. Düşük akımlı ve yüksek akımlı anestezinin pnömoperitonyum ve trendelenburg pozisyonuna sekonder ortaya çıkabilecek intrakraniyal basınç artışına ve serebral oksijenizasyon değişikliklerine etkilerine yönelik çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmamızda, trendelenburg pozisyonunda yapılan laparoskopik jinekolojik cerrahi operasyonlarında, non invaziv yöntemler olan serebral oksijenizasyon ile optik sinir kılıf çapının ölçümünü birlikte değerlendirerek arasındaki korelasyonu gözlemlemek ve farklı taze gaz akım yöntemlerinin bu parametrelere etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Hastalar, Bursa Şehir Hastanesi'nde elektif olarak trendelenburg pozisyonunda yapılan laparoskopik jinekolojik cerrahisi vakalarından basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçildi. Amerikan Anestezistler Derneği (ASA) Skoru I-II olacak şekilde 18-75 yaş aralığındaki 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalara operasyon masasına alındıktan sonra standart monitörizasyon (EKG, nabız oksimetre ve non-invaziv kan basıncı) ve serebral oksijenizasyon monitörizasyonu uygulandı. Hastaların USG eşliğinde optik sinir kılıf çapı ölçümü sırasıyla standart monitörizasyondan sonra (T0), entübasyondan sonra (T1), trendelenburg pozisyonu verildikten 10. (T2), 30.dakikasında (T3) ve son olarak operasyon bitiminde ekstübasyondan önce (T4) olmak üzere yapıldı. Bütün hastaların USG'leri aynı anestezist ve aynı USG cihazıyla yapıldı. Optik sinir kılıf çapı Clarius Scanner L7 HD3 marka portable USG lineer probu ile ölçüldü. Ölçümlerle eş zamanlı olarak vital bulgular, serebral oksijenizasyon değerleri, solunumsal ve kan gazı parametreleri kaydedildi. Demografik değişkenler düşük akım grubuyla yüksek akım grubu karşılaştırıldığında benzer aralıktaydı (p>0,050). Ameliyat sürelerinde düşük akım anestezi grubunda 112,5 dakika, yüksek akım anestezi grubunda ise 110 dakika olduğu görüldü. Her iki grubun trendelenburg derecesi ortalamaları 22'dir. İki grupta da hem sağ hem sol göz optik sinir kılıf çapı T1, T2, T3, T4 değerlerinin T0 değerine oranla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görüldü. Sağ ve sol göz optik sinir kılıf çapı ölçümlerinde zamana bağlı T1, T2 ve T3'te gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). T4 ölçümlerinde ise sol gözde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p=0,019). Buna göre yüksek akım grubunun ortalama optik sinir çapı ölçümünün (4,7), düşük akım grubunun ortalama optik sinir çapı ölçümünden (4,5) daha yüksek bulundu. Sağ ve sol NIRS T1 ölçüm değerlerinin T0 değerlerine oranla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlendi. Sağ ve sol NIRS ölçümlerinde zamana bağlı tüm ölçümlerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Sonuç olarak; kafa içi basınç artışı riski olan hastalarda düşük akım anestezinin en az yüksek akım anestezi kadar güvenli olduğunu söyleyebiliriz. Serebral oksijenizasyonun da taze gaz akışından bağımsız olarak iki grup arasında farklı olmaması bulduğumuz diğer önemli sonuçtur. Daha kesin sonuçların ortaya çıkarılması için daha geniş hasta popülasyonu ile çalışılması, optik sinir kılıf ölçümlerinde çoklu ölçümlerin yapılıp ortalama değerlerin alındığı çalışmaların yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Düşük Akım Anestezi, Yüksek Akım Anestezi, Ultrasonografi, Optik Sinir Kılıfı Çapı, Jinekolojik Cerrahi