Koksartrozlu hastalarda femoral ve obturator sinirlerin artiküler dallarına uygulanan pulse radyofrekans tedavisinin etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATIMA KORKMAZ
Danışman: Bilge ÖZLEMİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yaşlanan popülasyonla birlikte koksartroz sıklığı artarken, kronik kalça ağrısı ve dizabiliteye neden olmaktadır. Çalışmamızı, şiddetli kalça ağrısı olan, konservatif tedaviye yanıt vermeyen, komorbiditeler nedeniyle cerrahiye uygun olmayan veya cerrahi istemeyen koksartrozlu hastalarda eklem innervasyonunu sağlayan femoral ve obturator sinirlerin artiküler dallarına uygulanan PRF tedavisinin ağrı, fonksiyonel düzey ve yaşam kalitesi üzerine etkinliğini araştırmak amacıyla planladık. Gereç ve Yöntem: Araştırma prospektif randomize kontrollü çalışma olarak planlandı. Çalışmaya Kasım 2022-Kasım 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi'ne başvuran, ACR kriterlerine göre koksartroz tanısı olan, 50-85 yaş arası, dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun 28 hasta dahil edildi. Hastalar blok grubu (n=14) ve PRF grubu (n=14) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Floroskopi altında yapılan işlemlerde, güvenlik amacıyla vasküler yapılar öncelikle ultrasonografi ile tespit edildi. İşlemler, steril şartlar altında, RF kanülü ile hedef sinir bölgesine ulaşıldıktan sonra motor ve duyusal yanıt kontrol edilerek yapıldı. Blok grubuna; her bir sinir için 6 mg betametazon ve 1 cc %1 lidokain uygulanarak sinir bloğu yapıldı. PRF grubuna ise her bir sinire 120 saniyelik 2 siklus şeklinde PRF uygulandı. PRF akımı 20 milisaniye genişliğinde ve 45V büyüklüğünde olup uç sıcaklığı 42°'dir. PRF işleminden sonra her bir sinir için 6 mg betametazon ve 1 cc %1 lidokain uygulandı. Hastalar tedavi öncesi, 2. hafta, 4. hafta ve 12. haftada değerlendirildi. Hastaların ağrı düzeyleri vizüel analog skalası (VAS) ile değerlendirilerek istirahat, hareket ve gece VAS değerleri kaydedildi. Analjezik ilaç kullanım sıklıkları kaydedildi. Hastaların aktif ve pasif EHA ölçümü yapılarak kalça fleksiyon, ekstansiyon, abdüksiyon, addüksiyon, iç ve dış rotasyon açıları kaydedildi. Hastaların fonksiyonel düzeyi Harris kalça skoru, fonksiyonel kapasitesi 6 dakika yürüme testi ve yaşam kalitesi kısa form-36 (SF-36) ölçeği ile değerlendirildi. Komplikasyon gelişmesi halinde, gelişen komplikasyon ve zamanı kaydedildi. Bulgular: PRF ve blok gruplarında 2. hafta, 4. hafta ve 12. haftalarda istirahat, hareket ve gece VAS değerlerinde tedavi öncesine göre istatistiksel anlamlı iyileşme bulunmuştur (p 0.0125). PRF ve blok gruplarında SF-36 fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, duygusal rol güçlüğü, enerji, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı parametrelerinde istatistiksel anlamlı fark saptanmıştır (p 0.05), blok grubunda istatistiksel anlamlı fark saptanmıştır (p 0.05). Hastaların 12 haftalık takiplerinde komplikasyon gözlenmemiştir. Sonuç: Konservatif tedavinin başarısız olduğu ve cerrahi için uygun olmayan koksartrozlu hastalarda, femoral ve obturator sinirlerin artiküler dallarına uygulanan PRF ve blok tedavisinin, kısa ve orta dönemde, ağrı, fonksiyonel düzey, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi açısından etkili ve güvenli bir tedavi alternatifi olabileceği bulunmuştur. Floroskopi ve stimülatör rehberliğinde yapılan blok ve PRF tedavileri ile benzer sonuçlar elde edilebilir. Anahtar Kelimeler: Ağrı, Femoral ve obturator sinirin artiküler dal bloğu, Fonksiyonel düzey, Koksartroz, Pulse radiofrekans, Yaşam kalitesi.