Astımlı çocuklarda alerjen immünoterapinin hastalık şiddeti ve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerinin araştırılması

CEREN ÖREN ÖZGÜL

Astımlı çocuklarda alerjen immünoterapinin hastalık şiddeti ve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerinin araştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEREN ÖREN ÖZGÜL

Danışman: Himmet Haluk AKAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Astım ve alerjik rinit (AR) toplumda en sık görülen kronik solunum yolu hastalıklarıdır. Zaman zaman alevlenmelerle giden bu hastalıklarda, inhale kortikosteroidler (İKS), lökotrien reseptör antagonistleri (montelukast sodyum, MNL) ve endikasyonu olan hastalarda alerjen immünoterapi (AİT) tedavi seçenekleri arasında yer almaktadır. Çalışmamızda astımla birlikte AR olan hastalarda tedavi alternatiflerinin (AİT, İKS ve MNL) hastalık şiddetine ve yaşam kalitesine olan etkilerini araştırmayı amaçladık. Gereç ve yöntemler: Bu tez çalışmasında, İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Kanuni Sultan Süleyman Eğitim Araştırma Hastanesi, Çocuk İmmünolojisi ve Alerji polikliniğinde takip edilen 5-18 yaş arası toplam 110 hastanın verileri retrospektif olarak taranmıştır. Öncelikle hastaları AİT uygulanan (Grup-1, AİT grubu, N:50), İKS verilen (Grup-2, İKS grubu, N:30) ve MNL alanlar (Grup-3, MNL grubu, N:30) olarak sınıflandık. Hastalık şiddeti [Total Astım Semptom Skoru (TASS), Total Rinit Semptom Skoru (TRRS), Visual Analog Skala (VAS)] ve yaşam kalitesi açısından [Pediatrik Astım Yaşam Kalitesi Anketi (PAQLQ) ve Pediatrik Rinokonkonktuvit Yaşam Kalitesi Anketi (PRQLQ)] birinci, üçüncü ve beşinci yıllara ait verileri önce grup içinde sonra gruplar arası karşılaştırmalar yaparak değerlendirdik. Bulgular: Hastalarımızın yaş ortalaması 8,2 ± 3,0 yıl ve 68'i erkekti. Hastalık şiddeti açısından skorlara ait birinci, üçüncü ve beşinci yıllarına ait ortalama değerler sırasıyla, TASS için Grup-1'de [(5,9 ± 3,3), (3,4 ± 1,8) ve (1,7 ± 1,4), p<0.001], Grup-2'de [(5,7 ± 2,2), (3,8 ± 1,6) ve (4,0 ± 2,0), p˃0,05] ve Grup-3 de [(6,5 ± 2,5), (4,8 ± 2,4) ve (2,6 ± 2,3) p:0.042] (Tablo 5A, 5B, 5C) TRSS için Grup-1 [(6,8 ± 2,6), (3,8 ± 1,6) ve (1,6 ± 1,1), p<0.001], Grup-2 de [(4,4 ± 1,9), (3,8 ± 1,8) ve (3,3 ± 1,5), p:0,059] ve Grup-3 de [(4,7 ± 2,3), (4,2 ± 1,8) ve (3,6 ± 2,0), p:0,068] (Tablo 7A, 7B, 7C) VAS için Grup-1'de [(5,5 ± 1,3), (3,8 ± 1,6) ve (1,6 ± 0,9), p<0.001], Grup-2'de [(5,3 ± 1,1), (3,6 ± 1,3) ve (3,8 ± 1,0), p:0,063] ve Grup-3'de [(5,5 ± 1,1), (4,2 ± 1,3) ve (3,8 ± 1,3),p:0,42] (Tablo 9A, 9B, 9C) şeklinde bulundu. Yaşam kalitesi açısından, aynı yıllara ait skorlar ise sırasıyla, PAQLQ için Grup-1'de [(120,6 ± 20,1), (139,8 ± 13,1) ve (155,1 ± 12,0), p<0.001], Grup-2'de [(114,9 ± 16,6), (129,6 ± 16,0) ve (135,5 ± 12,6), p:0,068] ve Grup-3'de [(110,7 ± 18,0), (126,5 ± 16,3) ve (131,0 ± 17,4), p:0,043] (Tablo 11A, 11B, 11C), PRQLQ için Grup-1'de [(51,1 ± 20,3), (25,3 ± 12,4) ve (4,8 ± 7,7), p<0.001], Grup-2'de [(40,6 ± 17,5), (31,0 ± 18,5) ve (20,0 ± 13,1), p:0,068] ve Grup-3'de [(37,7 ± 17,0), (28,1 ± 13,9) ve (29,0 (1,0-50,0), p:0,043] (Tablo 13A, 13B, 13C) şeklinde bulundu. Sonuç: Bu tez çalışmasında tüm tedavi seçeneklerinin (AİT, İKS ve MNL) birinci yıldan itibaren belirgin olarak hastalık şiddetini azalttığı ve yaşam kalitesini arttırdığı görüldü. Ancak endikasyonu olan hastalarda uygulanan ve hastalık seyrini değiştiren tek tedavi olarak kabul edilen AİT gerek semptom skorlarının azaltılması ve gerekse yaşam kalitesinin artırılması için farmakolojik tedavilere göre daha etkin bulundu.