Non-geriatrik diyabetik hastalarda kognitif fonksiyon ve mikronütrient düzeyi ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE CEM GÖKÇE
Danışman: Feray AKBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Diyabet, dünya genelinde hızla artan kronik bir hastalıktır ve sadece kan şekeri kontrolü ile sınırlı olmayan bir dizi komplikasyonla ilişkilendirilmiştir. Son yıllarda, diyabetin kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkisi bu açıdan önemli bir araştırma konusu olmuştur. Burada, non-geriatrik diyabetik bireylerde kognitif fonksiyonlar ile mikronütrient düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Metod: Çalışmaya dahil etme ve hariç tutma kriterlerine göre (Çalışmaya dahil etme kriterleri: 18-65 yaş arası ve tip 2 DM tanılı olmak, Malabsorbsiyon sendromu, Kronik/Akut ağır hastalığı veya Geçirilmiş mide-barsak operasyonu bulunmamak; Çalışmadan hariç tutma kriterleri: Demans/Parkinson/Geçirilmiş SVO tanısı/psikiyatrik hastalığı olmak, Kognitif fonksiyonları etkileyecek ilaç veya araştırılan mikronütrientleri içiren preparat alıyor olmak) 75 kadın, 45 erkek, toplam 120 hasta alındı. Hastaların kognitif fonksiyonları Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirildi (21 puan ve üzeri normal, 21 puan altı yetersiz). Tüm hastalara Açlık Kan Şekeri, HbA1c, Üre, Kreatinin, AST, ALT, Total protein, Albümin, Demir, Çinko, Magnezyum, Kalsiyum, B12 vitamini, Folik asit, A vitamini, C vitamini, E vitamini ve D vitamini düzeyleri bakıldı. Kognitif fonksiyon bozukluğu olan ve olmayan hastalar sınıflandırılarak mikronütrient düzeyleriyle ilişkileri SPSS istatistiksel analiz yöntemiyle değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 75 kadın, 45 erkek, toplam 120 hasta dahil edildi. Yaş ortalaması 53.0± 8.4 yıldı. Hastaların %50'sinde kognitif fonksiyon bozukluğu mevcuttu. Yaş, cinsiyet ve kognitif fonksiyon bozukluğu değişkenlerine göre AKŞ, HbA1c, Üre, Kreatinin, AST, ALT, Total Protein, Folik Asit, A Vitamini, C Vitamini, E Vitamini düzeylerinde istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı. Albümin, Demir, Çinko, Magnezyum, Kalsiyum, B12 Vitamini, D Vitamini düzeyleri kognitif fonksiyon bozukluğu olan grupta, kognitif fonksiyon bozukluğu olmayan gruba göre anlamlı olarak daha düşüktü. Kognitif fonksiyon bozukluğu olan ve olmayan hastaları ayırmada; tek değişkenli modelde Albümin, Demir, Çinko, Magnezyum, Kalsiyum, B12 Vitamini, D vitamini değerleri; çok değişkenli modelde Albümin, Demir, Magnezyum, Kalsiyum, B12 Vitamini değerleri etkili saptandı. Sonuç: Bu araştırma, non-geriatrik diyabetik hastalarda kognitif fonksiyonlar ile mikronütrient düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Diyabet yönetimi sırasında mikronütrient düzeylerinin taranması ve eksikliklerin uygun şekilde replasmanı, kognitif fonksiyonların korunması ve iyileştirilmesi için önem taşır. Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diabetes Mellitus, Kognitif Fonksiyon Bozukluğu, Mikronütrientler