Diz osteoartritli hastalarda uygulanacak tedavinin fonksiyonellik durumu ve uyku üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL TANSU KARAASLAN
Danışman: Ümit AYDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Osteoartrit (OA), eklem kıkırdağının hasarı ile başlayan kronik dejeneratif ve en sık görülen kronik eklem hastalığıdır. Genellikle yük taşıyan eklemlerde görülmektedir. Diz OA'sı biyopsikososyal açıdan en fazla engelliliğe neden olan artrit çeşididir. Diz OA'sı iş gücü ve mali kayıplara neden olan önemli bir toplumsal problemdir. Peloidoterapi de yüzyıllardır birçok hastalık tedavisinde kullanılmış olan maliyet etkin bir tedavi yöntemidir. Çalışmamızın amacı, peloidoterapinin diz OA hastaları üzerindeki fonksiyonellik durumu ve uyku kalitesi üzerindeki etkinliğini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Amerikan Romatoloji Birliğinin kriterlerine göre OA tanısı almış Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji polikliniğine 15 Haziran 2021-15 Aralık 2022 tarihleri arasında başvuran ve peloidoterapi uygulanan 89 hasta dahil edilmiştir. Hastalara çalışma ile ilgili gerekli açıklamalar yapıldıktan sonra çalışmaya katılmaya gönüllü olanlardan yazılı onam alınmıştır. Hastalara tedavi öncesi sosyo-demografik özellikleri ve hastalıkları ile ilgili sorumlu araştırmacı tarafından hazırlanmış olan veri toplama formu ile tedavinin başlangıcı ve 12. seanslarının sonunda hastaların fonksiyonellik durumu ve uyku kalitesi ölçen Lequesne Algofonksiyonel Diz İndeksi (LADİ) ile Jenkins Uyku Skalası (JUS) uygulanmıştır. Hastalara tedavi amacıyla 12 seans boyunca Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji kliniğinde lokal paket peloid tedavisi uygulanmıştır. Hastalar ile ilgili verilerin analizi IBM SPSS 21 (IBM SPSS Inc, Chicago, IL) paket programı ile yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların 79 (%88,8) kadın, 10 (%11,2)' si erkektir. Katılımcıların yaş ortalamaları 60,04±8,03 yıldır. Vücut kitle indeksleri Ort±SS=30,55±5,40' kg/m2'dir. Hastaların tedavi öncesi fonksiyonellik durumu puanı 11,96±3,71 iken tedavi sonrası puanı 7,82±3,85 olarak bulunmuş olup, fonksiyonellik açısından tedavi öncesi ve sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,01). Fonksiyonellik ile ilgili diğer alt başlıklarda (ağrı ve rahatsızlık, maksimum yürüme mesafesi, günlük yaşam aktiviteleri) da tedavi öncesi ve sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,001). Hastaların uyku kalitesi açısından tedavi öncesinde aldıkları puan 13,29±6,01 iken tedavi sonrasında aldıkları puan 10,41±6,32 olarak saptanmış olup, uyku kalitesi açısından tedavi öncesi ve sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Diz OA hastalarına uygulanan peloidoterapinin hastaların fonksiyonelliği ve uyku kalitesini arttırdığı gösterilmiştir. Peloidoterapi diz OA hastalarında ağrı ve rahatsızlığı azaltmada, yürüme mesafesini arttırmada, günlük yaşam aktivitelerini iyileştirmede ve uyku kalitesini arttırmada etkin bir tedavi olarak kullanılabilir. Anahtar kelimeler: Diz osteoartriti, peloidoterapi, fonksiyonellik, uyku kalitesi.