Erişkinlerde üçüncü el sigara dumanı farkındalığı ve ilişkili faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİFCAN SÖNMEZLER
Danışman: Süleyman ERSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada bireylerin üçüncü el sigara dumanı hakkındaki farkındalık ve bilgi düzeylerinin sosyodemografik özelliklerle ve bireylerin sigara kullanma durumlarıyla ilişkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne Şubat 2024-Nisan 2024 tarihleri arasında başvuran 18-64 yaş aralığındaki 248 kişi ile yürüttüğümüz tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Onamı alınan katılımcılara araştırmacı tarafından oluşturulan Katılımcı Bilgi Formu, Üçüncü El Sigara Dumanı Hakkında Farkındalık Ölçeği, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testini içeren bir anket formu yüz yüze uygulandı. Tüm istatistiksel analizler, IBM SPSS sürüm 25.0 kullanılarak gerçekleştirildi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 34,91±11,62 yıl olup %67,7'si kadındır. Katılımcıların %85,5'i üçüncü el sigara dumanı terimini daha önce duymadığını belirtmiştir. Üçüncü el sigara dumanı terimini duyan katılımcıların Üçüncü El Sigara Dumanı Hakkında Farkındalık Ölçeği (ÜESDHFÖ) ortalama puanı duymayanlara göre anlamlı şekilde daha yüksek bulundu (p=0.001). Katılımcıların %37,5'i sigara kullanıyordu. ÜESDHFÖ ortalama puanı sigara kullananlarda (33,13±8,25), sigara kullanmayanlara (36,30±7,28) göre daha düşük bulundu (p=0.009). Katılımcıların %43,5'inin evlerinde sigara içme ile ilgili kural olduğu ve evde sigara içilmesine izin vermeyenlerin ÜESDHFÖ ortalama puanının daha yüksek olduğu görüldü (p<0.001). Sigara içen katılımcıların FNBT puan ortalaması 3,943,22 olarak hesaplandı. Sigara içen katılımcıların %49,5'inin düşük düzeyde, %22,6'sının orta düzeyde ve %28,0'ının yüksek düzeyde nikotin bağımlılıkları olduğu görüldü. Sonuç: Çalışmamızda eğitim düzeyi lisans ve üstü olan, memur olarak çalışan, sigara kullanmayan, evde sigara içme yasağı bulunan ve önceden ÜESD terimini duymuş olanlarda ÜESD farkındalığının daha yüksek olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: Üçüncü El Sigara Dumanı, Maruziyet, Farkındalık