Demineralize edilmiş süt dişi numunelerinde mineral indükleyici peptit ilave edilmiş macun etkisinin ex vivo ortamda incelenmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ (ANKARA), ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLİN ORUÇ
Danışman: Cenkhan BAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, karyojenik bir pH döngüsünün taklit edildiği ex vivo ortamda, florlu diş macununa ilave edilen mineralizasyonu indükleyici peptit 3 (MPP3)'ün demineralize edilmiş süt dişi minesinde remineralizasyon üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, çekilmiş süt dişlerinden elde edilen mine örnekleri standart protokoller doğrultusunda hazırlanmıştır. Örnekler; kontrol grubu, florlu diş macunu uygulanan grup, peptitli diş macunu uygulanan grup, flor ve peptit içeren diş macunu uygulanan grup ile ticari florlu diş macunu uygulanan grup olmak üzere beş çalışma grubuna ayrılmıştır. Her grup için 12 adet olmak üzere toplam 60 adet diş üzerinde çalışılmıştır. Tüm örnekler, toplam 28 gün süren karyojenik pH döngüsüne tabi tutulmuş; her döngüde günlük olarak 6 saat demineralizasyon ve 18 saat remineralizasyon uygulanarak yapay çürük lezyonları oluşturulmuştur. pH döngüsü sonrasında örneklere, fırçalama simülatörü kullanılarak belirlenen protokole uygun şekilde fırçalama gerçekleştirilmiştir. Örnekler ilk 5 günlük fırçalama periyodu sonunda mikrosertlik ve mikro-bilgisayarlı tomografi (mikro-BT) analizleri ile değerlendirilmiştir. Ardından örneklere ikinci kez 5 gün süreyle fırçalama uygulanmış ve 10. gün sonunda mikrosertlik ölçümleri tekrarlanmıştır. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 21.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Başlangıç ölçümleri (T0) ile karşılaştırıldığında, demineralizasyon sonrası ölçümlerde (T1) tüm gruplarda mineral yoğunluğu ve mikrosertlik değerlerinde azalma saptanmıştır. İlk 5 günlük fırçalama periyodu sonrası yapılan değerlendirmelerde (T2), özellikle flor ve peptit içeren diş macunu uygulanan grupta mineral yoğunluğu ve mikrosertlik değerlerinde anlamlı artış gözlenmiştir. Mikro-bilgisayarlı tomografi (mikro-BT) analizleri, T2 zaman noktasında bu grupta mineral yoğunluğunun yalnızca florlu ve peptitli diş macunu uygulanan gruplara kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. İkinci 5 günlük fırçalama periyodu sonunda gerçekleştirilen mikrosertlik ölçümlerinde (T3), flor ve peptit içeren diş macunu uygulanan grupta sertlik artışının devam ettiği ve diğer gruplara kıyasla en yüksek mikrosertlik değerlerine ulaşıldığı belirlenmiştir. Sonuç: Bu ex vivo çalışmanın sonuçları, florlu diş macununa eklenen mineralizasyonu indükleyici peptit MPP3'ün demineralize süt dişi minesinde remineralizasyonu artırdığını ve mine sertliğini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. MPP3'ün, çocuk diş hekimliğinde başlangıç mine lezyonlarının non-invaziv tedavisinde umut verici bir biyomimetik ajan olabileceği düşünülmektedir. Ancak, bu bulguların klinik koşullarda doğrulanabilmesi için ileri in vivo ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Süt dişi, remineralizasyon, florür, MPP3, biyomimetik peptit, mikro-BT, mikrosertlik